Bir Fırtına Tuttu Bizi

Erdem Abaka - 11 Ocak 2010

Elbette TRT radyosunun marifetidir. Yurttan sesler korosu, Beraber ve solo şarkılar, türküler.

İlk türküleri radyodan duymuşumdur herhalde. Kulağıma ninni fısıldandığını hiç sanmıyorum. O şans herkese nasip olur mu?

Evde Türkçe şarkı çokça dinlenirdi ama. En çok da sanat müziği. (O ne demekse?) Babam, sağ olsun az mı terennüm ederdi neredeyse klâsikleşmiş şarkıları. Bazen radyodaki şarkılara eşlik eder bazen kendi söylerdi. Sesi de fena değildi canım. Yiğidi öldür hakkını yeme.

İlkokulda da, öğretmenler -ki çoğu köy kökenli olduğundan mı artık nedir- türkü konusu önemliydi. Siz ne diyorsunuz yahu, ben müdür yardımcısından bağlama dersi aldım. Ufak tefek olduğumdan cura almışlardı bana. Ama çabuk son buldu. Dinlemeyi daha iyi beceriyorum galiba.

Halk ozanlarının başında kaçınılmaz biçimde Aşık Veysel. Uzun ince bir yolda giden bizlerin sadık yâriydi kara toprak. CHP'nin resmî halk ozanı Âşık Veysel'in zamanında Kızılay'a sokulmadığını öğrendiğimde amma şaşırmıştım. Şimdiyse bu memlekette hiç bir şey şaşırtmıyor beni.

Sonrasında çağdaş ve şehirli bir aile eğitiminin kaçınılmaz sonucu olarak pop ve batı müziği girdi hayatımıza. Bir üstünlük emâresi olarak batı müziği dinlemek fiyakalıydı. Bu arada türküler geri plana düştü tabî.

Sonra özgün müzik dönemi geldi. Solcu arabesk desek yanlış mı olur acaba? Ya da onun gibi bir şey işte. Ahmet Kaya kasetleriyle geçen nescafeli geceler ve gün doğumları. "Saçlarına yıldız düşmüş koparma anne" deyip, gecenin kıyısında durduk. Kefenin cebi yoktu elbette koynumuza yıldız doldurduk. Ve işte o yine o dönemlerde türküleri tekrar keşfettik. Tolga Çandar'lı zamanlarımız oldu. Çökertme'yle eşkıyalığa özendik. Ege türkülerini çok sevdik.

Oğluna Emrah adını koyan Cem Karaca'yı döneklikle suçladılar, burkulduk. Kimdir bu Emrah dedik dinledik meselâ Cengiz Özkan'dan;

Ne feryâd edersin divâne bülbül
Senin bu feryâdın anam gülşene kalsın
Bu dünyada eremezsen murâda
Huzur-u mahşere anam divâne kalsın

Vurulduk türküye, ağladık.

Türküleri küçümsemeyin dostlarım. Türküleri ıskalamayın. Türküleri ıskalayan hayatı da ıskalar. Varsa çoluğunuza çocuğunuza en az birkez türkü dinletin. Ve siz de dinleyin elbette. Bakın nasıl sizden gelecek bu sözler, bu nağmeler, kendinizi dinlemiş olacaksınız türkü dinleyince.

Bir sabah erkenden yol alırken otomobilinizle, Gülay'a kulak verin meselâ. "Sen gelmez oldun" desin. "Bir fırtına tuttu bizi" türküsünü Cengiz Özkan'dan dinleyin bir kez. Olmadı Şevval Sam'ı deneyin. Kim bilir belki de Zara'nın söyleyişini beğeneceksiniz.

Bir fırtına tuttu bizi deryaya kardı
O bizim kavuşmalarımız mahşere kaldı
Mapusanede yata yata yanlarım çürüdü
Pencereden baka baka elâ gözler süzüldü

Bir sonbahar sabahı, ağaçların üstüne inen sislere dalarak bırakın kendinizi derinden gelen sese:

Çamlığın başında tüter bir tütün
Acı çekmeyenin yüreği bütün
Ziyâmın atını pazara tutun
Gelen geçen Ziyâm ölmüş desinler

Hâlâ dinlemediyseniz eğer Âşık Veysel'in bir türküsünü dinleyin. Dinleyin ki şu yalan dünyadan gelip geçerken kulağınıza ve de yüreğinize bir güzellik fazladan değsin.

Bir kökte uzanmış sarmaşık gibi
Dökülmüş gerdana saçların güzel
Ufukta gözlerin bir ışık gibi
Kara bulut gibi kaşların güzel

Belki batı müziğine meftunsunuz. Hakikaten kulağınız da yatkın, sosyal statünüzden aldığınız eğitime kadar her şeyinizle donanımınız tam. Maşallah. Bestecileri de tanıyor, eserlerini biliyorsunuz. Ama hayatınızda bir kerecik olsun Neşet Ertaş, hayattayken üstelik, dinlememişseniz kaç para? (İlahi Nil kulakların çınlasın!)

Bilmem neden böyle soldum
Niye düştüm zara bülbül
Yoksa yardan mı ayrıldın
Belli bahtın kara bülbül

Neşet Ertaş'tan olmazsa, Mircan'a kulak verin. O da güzel söyler. Sonra bir de Kırmızı Buğday'ı dinlersiniz belki. Hoşunuza giderse eğer. Ne dersiniz?

Kırmızı buğday ayrılmıyor sezinden
Mevlam, mevlam versin güzellerin gencinden
Kim ayrılmış ben ayrılam eşimden
Yürü yürü dilber salman saçın sürünsün
Açıver açıver cepkenin elmas gerdan görünsün

Merak etmeyin, sevdiğiniz modern yaşantıdan koparmaz bunlar sizi. Yine dolaşabilirsiniz metropolünüzün ışıltılı caddelerinde. Alışveriş merkezlerine yine alırlar sizi. Türkü dinlediniz diye küçümsenmekten korkmayın. İnanın bana ruhunuzda bir ferahlama hissedeceksiniz. Dinginlik yanı sıra.

Eğer aradığınız derinlik, tecrübelerlen damıtılmış hayat bilgisi türkülerde yok diye düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Türküleri keşfedin bakın neler söyleyecekler size. Pir Sultan'a kulak verin meselâ, isterseniz Gülay'ın sesiyle:

Pir Sultan Abdal'ım dağlar aşalım
Aşalım da dost iline düşelim
Çok nimetin yedim helâllaşalım
Geçti dost kervanı eyleme beni

Ya da

Pir Sultan Abdal'ım gülüm dermişler
Bu şirin canıma nasıl kıymışlar
İster isem dünya malın vermişler
Sensiz dünya malı n'ederim dostum
Dostum dostum gelsene canım

Sizin paşa gönlünüz hangisini isterse, belki bir bardak çay belki bir fincan filtre kahve eşliğinde. Ya da ne içmek isterseniz işte.

Siz bakmayın modern yaşantının kurallarını sizin adınıza belirleyenlerin söylediklerine. Nasıl yaşamanız gerektiğini sizlere dayatanların etkisinden kurtulun artık. Çok geç olmadan bu topraklardan çıkan seslere kulak verin. Lâf aramızda, Hülya Avşar'ın bile şansı var halâ. Ruhi Su oralarda bir yerlerden bakıyor bize ve gülümsüyor müşfikçe. Gelin bu davete kulak verin.

Neme lâzım, sonra caz, blues ya da rock dinlerken o türlerin kendi yurdunuzdaki karşılığı olan türküleri es geçtiğinizi görüp de üzülmeyesiniz. Benden söylemesi.

Şimdi deminden beri zikredip sözlerini alıntıladığım türkülerden bir ziyafet çekeceğim kendime. Çayımı hazırladım bile. Ustaları bekletmek olmaz.

Haydi bana eyvallah.

Yazıyı tanıdıklarınıza da tavsiye etmek ister misiniz?

Erdem Abaka

Sesi güzeldi

Ali Türkan

O da gözlerini kocaman açmış, bana bakıyordu. Nedenini ben de bilmiyorum ama gözlerimi kaçırıp, - Kızın nasıl? Diye sordum. Birden kayboldu. Nereye gitmişti bu oğlan?  Devam

Erkeksiz bir dünyanın feministleri

Kâmuran Kızlak

Üstad Laing'in kırk yıl kadar önce söylediği cümlenin ilk bölümü bugün bir düzeltme gerektiriyor artık. Yani, hayatın mutlaka seks ile bulaşması gerekmiyor. Artık bir insan dünyaya getirmek için tüp bebek, kök hücre, klonlama, laboratuvarda insan embriyosu yaratma, gen araştırmaları gibi çeşitli yollar var.  Devam

Derviş William, sözü eğri büğrü söyleme!

Necdettin Efendi

Git biraz dolaş, martılara, bulutlara, denizin ve gökyüzünün sonsuzluğuna dal, senin müzmin gerginliğinin ve hep olumsuz ayrıntılara odaklanıyor oluşunun kaç kişinin neresinde olacağına dair derin tefekküre dal, sonra eve dön, yazdıklarını bir de o gözle oku; bakalım nasıl bulacaksın.  Devam

Syd Barrett - Çok büyük bir iştahla okudum yazıyı. Tanrım, bu... Cenk Öyküleri 1: Sen kimin uşağısın lan!

Şemsettin Oruk - Ken Parker' i hortlatmak gibi olacak, ama... Klasik çizgi romanın doruğu: Ken Parker

Wakkas Kelle - DEVAM Beyaz Türk kelimesinden ne kastedildiğini bilmiyorum, ancak... Beyaz Türk

Wakkas Kelle - Necdet Bey, kusura bakmayın ama yazınız mantıklı değil. 60'lı yılların Türk... Beyaz Türk

Buse Özkan - Herkes hayatının belli dönemlerinde birçok sıkıntıyla... Eroin Güncesi

Web Gezgini

Savaş kararını (Apo'nun) avukatı aldırdı

Öcalan'ın hedefi ne sizce?

Bütün amacı kendisini kurtarmak. Yaşamı karşılığında, kendisine dayatılan şeyleri yapıyor. Eğer İmralı'da kendisine 'şunu yap, bunu yap' denmese, dışarıda iki asker öldürüldüğü zaman Öcalan'ın ödü kopar. Ama şimdi kendisine çatışma dayatılıyor.

Hüseyin Yıldırım - Neşe Düzel (Taraf)

Son Yazılar