İngiltere'den bir süredir "mızıltılar" yükselip duruyor: "Terör bizi hedef alacak, saldırıya uğrayacağız" demeç ve haberleri kullanılarak, medya kanalıyla kamuouyu üzerinde yeterince korku ve tedirginlik yaratılmış durumda. İşler o noktaya geldi ki, yarın birkaç yerde bombalar patlasa ve İngiliz güvenlik güçleri sokak ve caddeleri Gestapo misali doldursa, sözgelimi Londra'da "sıkıyönetim" ilan edilse, insanlar evlerinden "şüpheli" bulundukları için yaka paça alınıp karakollarda nezarethanelere tıkılsa, "sıradan vatandaş" tepki göstermek bir yana, "Neyse, güvenliğimizi sağlayın da ne olursa olsun" diyecek. Daha geçtiğimiz haftalarda, sonradan "balon" çıkan bir "metroya bomba konulacak" haberiyle New York'ta aniden ortaya çıkan, abartılı ve paranoyak polisiye manzaraları hatırlayın.
Burak Eldem (Marduk'la Randevu)
Eskiden silah gücüyle gerçekleştirilenler şimdi para kullanılarak yapılacaktır. Kimse böyle bir düzende özgür olacağı hayaline kapılmamalıdır. Düşünceleriniz geçmişte yasaklarla engellenirken şimdi para babalarının küçücük bir iması bile ağzınızın bir daha açılmayacak biçimde kapanmasına neden olacaktır. Romanlarınız, hikayeleriniz bile değişecek, büyük devlet adamlarına, kahraman askerlere duyduğunuz hayranlığın yerini büyük servetler kazanmış kişilere duyduğunuz gıpta alacaktır. Aslında değişen bir şey yoktur ve tüm insanlığın maddi refaha kavuşacağı kocaman bir aldatmacadan ibarettir. Silah üretimi dursa bile lüks tüketim mallarının bir sınırı yoktur ve eskiden asker olanlar şimdi fabrikada bir avuç insanın hobilerine hizmet edecektir.
Gerçek bir dindarla, bir müminle, dini gösterişli bir rozet gibi yakasına takanlar arasındaki farkı gördüm.
İçinde bir vahşetle, bencillikle hatta kötülükle doğan ve ölüm gibi karanlık bir yok oluşla varlıkları sona eren insanların gelişiminde, yaşama gücü buluşunda, ahlakı yaratışında, vahşetini sınırlayışında dinin çok önemli kültürel bir değer olduğunu fark ettim.
Dindar olmadım, inançlı olmadım.
Hâlâ da değilim.
Hiçbir zaman da olmayacağım herhalde.
Ama din fikrini, gerçek dindarları seviyorum.
Kuş gribinin kullanıldığını düşünüyorum ve bunun hangi projenin bir parçası olduğunu kestirmeye çalışıyorum. Bu bir fırsat operasyonuydu ama benzer sonuçlar yaratacak kurgular olacak mı sorusuna cevap arıyorum.
Devlet üniversitelerindeki az sayıda iyi niyetli, girişken ve bir şeyler üretmeye çalışan akademisyen ise genelde diğer meslektaşlarının istihza dolu bakışları altında enayi damgası yiyerek boşa kürek çeker dururlar. Bizim üniversitelerimizde esas olan bilim üretimi değil resmi devlet görüşlerinin mevcut hiyerarşik yapılanma içinde öğrencilere aktarılmasıdır. Öğretim üyelerinin görevi öğrencilerin hiç de arzu edilmeyen bir şekilde düşünen, soran, itiraz eden bir yapı kazanmalarını engellemektir. Aynı vatandaşı kontrol maksatlı devletten maaş alan imamlar ve küçük öğrencileri "adam etme" görevini üstlenen öğretmenler gibi. Gelişmiş ya da gelişmemiş herhangi bir ülkedeki rektör lüzumsuz akademik işlerle uğraşırken bizim rektörlerimiz şu kadar şehit daha verip dört tarafımızdaki düşmanları fethetmek gibi yüce davalarla meşguldür. Çünkü dünyanın en akıllı insanları bizde, en geri zekalıları ABD, Avrupa ve Japonya gibi ülkelerdedir. Varsın onların kişi başına gelirleri bizi dokuz-ona katlasın.
Atatürk Yunus Nadi'yi çağırıyor ve Cumhuriyet gazetesinde kendisine hitaben bir açık mektup yayınlamasını istiyor. Varılan anlaşmaya göre, Yunus Nadi baş makalesinde Atatürk'e bir "açık mektup" yazarak, Atatürk'ü Cumhuriyet Halk Fırkası ve Serbest Fırka arasında açık tavır almaya davet edecek, Atatürk de ertesi gün yapacağı açıklama ile fikirlerini açıklayacak, sadece Cumhuriyet Halk Fırkası'nı desteklediğini açıkça belirtecekti. Bu açıklama aynı zamanda valilere, polis müdürlerine ve askeri birliklere bir talimat yerine geçiyordu.
A. Faruk Özgür (Liberal Düşünce Topluluğu)
Gazeteci Can Dündar, Milliyet Gazetesi'ndeki köşesinde Türkiye'nin yakın tarihindeki önemli provokatif olayları ele aldı. Dündar, Sivas katliamı, Tan Gazetesi baskını ve 6-7 Eylül olayları gibi olaylarda hep birilerinin halkı galeyana getirdiğini ve bu provokatörlerin daha sonra ikbal basamaklarını hızla tırmandıklarını yazdı. Dündar, daha önceki bir yazısında Tan Gazetesi baskınında yer alan isimler arasında Süleyman Demirel'in de bulunduğunu ifade etmişti. Dündar, "Tan baskınındaki gençlerden birinin adı da Süleyman Demirel'di. Muhtemelen yakınında Turgut Özal da vardı. İkisi de devletin zirvesine yükseldiler." demişti.
1912 beyannamesinin işlediği zamanı bilmek lazım. Bir Balkan faciası var karşımızda. 500 sene oturduğunuz Balkanlar'da, Osmanlı orduları çetelere mağlup olmuş. Adriyatik'den Meriç'e beş ayda elden çıkmış. Makedonya gitmiş. Ordunun içine siyaset girmiş ve siyaset orduyu tahrip etmiş. Üsteğmen kumandanını vurmuş, Şemsi Paşa hadisesi Manastır'da. Resneli Niyazi diye birisi dağa çıkmış, dağa çıktı diye kahraman ilan edilmiş. Osmanlı devletini parçalamak heves haline gelmiş. Çeşitli etnik unsurlar var. İnfiradı anasır; bu etnik unsurların dağılması hadisesi ile imparatorluk karşı karşıya. Bunun karşısındaki kaygı da, acaba itilafı anasır yapabilir miyiz, bu unsurları bir arada tutabilir miyiz?
Sanırım sorunun çözümü, gazete köşesi olgusunu yeniden tanımlamaktan geçiyor. Başta gazete yayın yönetmenleri olmak üzere, neden bazı insanlar kendi görüşlerini her gün serdetmek zorundadır sorusunu sormakla işe başlayabiliriz. Bu pratikte saklı olan ben merkezciliği ve narsisizmi de unutmadan. Hamileliği ve lohusalığını haftalarca köşesinde dizi yapmanın narsisizminden daha az değil çoğu köşe dolgucusunun narsisizmi. Ayrıca bu vesileyle, köşecilik pratiğinin yarattığı toplumsal beklentileri, yarattığı fikir köşe dönmeciliği alışkanlıklarını da sorgulamamıza kapı açılacaktır.
Gazete gibi gazete olmak iddiasıyla çıkan gazetelerin, çeşitli nedenlerle Hatipler Köşesi olmaktan öteye gidemediklerini, diğerleriyle arasındaki en önemli farkın köşecilerinin ismiyle sınırlı kaldığını dikkate alarak, büyük ölçüde etkili de olsa, bu gazete olamayan gazete pratiğinin sadece basın patronlarının kötü niyeti veya basiretsizliğinin değil, bir toplumsal zihniyet tarzının da sonucu olduğunu teslim etmeliyiz. Bir üstün toplumsal mertebe haline gelmiş olan bu köşe dolguları, hızlı yemek kültürünün fikir dünyasındaki denkleri ve kasaba dedikodu kültürünün büyük kente taşınmış halleri değil midir?
İnsan, kendinden ve etrafındaki her şeyden daha büyük, daha mutlak bir ideale bağlanma ihtiyacındadır. Bu ihtiyacı reddettiğinde, kendi doğasına aykırı davranmış olur. Modern insan, ve bu arada bizim Beyaz Türklerimizin çoğu, bu temel gerçeği göz ardı ettikleri için krizdedirler. Kimi düşünürlerin "anlam krizi" dediği şeydir bu. Hayatın anlamını, aslında anlam oluşturamayacak şeylerde aramakta ve sonuçta anlamsız hayatlar yaşamaktadırlar.
Öte yandan modern insanın bencil ahlakı da, kendi doğasına aykırıdır. Dünyada ve ülkemizde milyonlarca insan yarı aç ve fakir biçimde yaşarken, israf ve açgözlülükle dolu bir tüketim çılgınlığı sürmek, vicdansızlıktır. Ve vicdan, ne kadar bastırılırsa bastırılsın, bu yolun yanlış olduğunu söyler insana. İnsan o vicdanı daha da bastırabilmek için uğraştıkça, insanlıktan o kadar uzaklaşır. Mutsuzluk ise kaçınılmaz bir sonuçtur; çünkü mutluluk insanlara özgü bir duygudur.
Mustafa Akyol (mustafaakyol.org)
Rusya ve Türkiye gibi ülkelerde, relativizm güdük kaldığı ölçüde, modernlik esas olarak dinin arka plana itilmesi olarak algılanmış; bu da otoriter zihniyetin pekişmesiyle sonuçlanmıştır. Bireyselliğin gelişememesi karşısında modernliğin rakipsiz taşıyıcısı haline gelen devlet, dini bastırdığı ölçüde kendine yeni bir meşruiyet alanı üretmiş ve içini de milliyetçi ideoloji sayesinde doldurmuştur. Dolayısıyla bu tür ülkelerde 'aydın' da bağımsız değil; cemaatinden kopmuş olsa da devlete bir biçimde kapılanan biri olagelmiştir...
Türkiye'de bu aydınlar bugün iki tür olarak karşımızdalar: Biri, kendisini modern, ilerici, bağımsız addeden ama devlet referansı dışında durmayı beceremeyen; bunu fark ettiği ölçüde de meseleleri sulandırıp magazinleştirmeyi tercih eden 'postmodern devlet aydını' tipi... İkincisi ise, kendisini bilinçli olarak devletin hizmetinde gören, toplumu sürekli mesele yaratan bir nifak odağı olarak algılayan; devlete konuşup onu etkilemeye çalışırken, bir yandan devlet politikasının her değişiminde kendi pozisyonunu değiştirmekten gocunmayan 'modernist devlet aydını'. Bu ikincisini 'devletin aydını' olarak adlandırmak da pek yanlış olmaz; çünkü devletin de bu tür insanları kullanmaya özellikle eğilimli olması doğal bir sonuçtur.
Türkiye'deki devlet aydınları, hep kendilerini Atatürk milliyetçiliğini koruma durumunda hissederler. Kime karşı koruduklarını ise pek söylemek istemezler, çünkü biraz deşerseniz bu hayali düşmanın ardında bütün toplumun yattığını görürsünüz. Atatürk milliyetçiliği kavramı etrafında üretilen bu söylem, gerçekte devlet aydınlarının toplumun tepkisinden korunmasına yarar. Devletçi zihniyetin karşısındaki her türlü muhalefeti bir tür devlet düşmanlığı olarak sunmak kolaylaşırken; toplumun da böylece sindirileceği umulur... Devlet aydınları için "Cumhuriyet'e sahip çıkmak" gerçekte otoriter zihniyete ve toplum üzerindeki tahakküme sahip çıkmaktır...
Çin ihraç ettiği malların karşılığında elde ettiği dövizlerin bir kısmını ithalata harcıyor geri kalanını uluslar arası finans kurumlarına yatırıyor ya da dolar biriktiriyordu. Milyonlarca Çinlinin alın teri kağıt üzerine yazılan bir rakama ya da boyalı kağıt olan dolara dönüşüyordu. Kağıt üzerinde Çin yüz milyarlarca dolar alacaklıydı ama bunlar küresel sermayenin kontrolü altındaydı ve nasıl kullanılacağına onlar karar veriyordu.
(...) Bir koyundan iki post çıkmaz diyenler büyük yanılgı içindeydi ve ikinci post birincisinden çok daha fazla işe yarıyordu. Bu fonlar dünyanın siyasi çehresini belirliyor, insanların düşüncesi bu kaynaklarla beslenen kişiler kanalıyla biçimlendiriliyordu. Ölesiye çalışan Çin işçisi insanın adeta yeniden yaratılmasına sebep oluyor ama ona biçim veren kol gücünü değil aklını kullananlar oluyordu. Karl Marks haklı çıkmıştı ve işçiler dünyayı yeniden şekillendirmişti. Sadece küçük bir yanılgı söz konusuydu. Dönüşüm projesinin mimarları, yok olacağını iddia ettiği finans kapitale hükmedenlerdi.
Tüm hesapların petrole dayalı olarak yapılmasının yanlış olduğunu, on-on beş yıllık bir geleceği olan bu hesabın bizi yanıltacağını düşünüyor ve tahminlerimi petrolsüz bir ortama göre yapıyorum. Ortadoğu tüm stratejik hesapların dışına çıkarılacak ve ekonomik önemini kaybedecektir. İsrail devleti fonksiyonunu yitirdiği için giderek küçülecek ve Yahudiler başka alanlara yerleşecektir. Asıl zenginliği petrol olan ve başka herhangi bir alanda öncü konumunda olmayan bu ülkeler dünyanın en fakir bölgeleri haline gelecek ve kaderlerine terk edilecektir. Bu nedenle kimsenin Müslümanların desteğini sağlamak gibi bir endişesi bulunmamaktadır. Bu gibi hesaplar stratejik değil taktik amaçlıdır.
Batı, bu bölgelerle moral bağlarını şimdiden koparmakta ve gelecekte düşecekleri durumu hak ettiklerinin düşünülmesini istemektedir.
Herkes için servet aynı şeyi ifade etmez. Bugün dünya yeni bir şekil vermek isteyen küresel sermaye de hem büyük servete sahiptir hem de çok daha büyük servetleri kontrol etmektedir. Ama onların bir dünya hayal ettikleri ve bunu gerçekleştirmek için tüm varlıklarını riske attıkları da bir gerçektir. Mesela Soros'un herkesi kıskandıracak bir yaşam sürmek yerine dünya devleriyle mücadele etmesi, Bush yönetimini düşman ilan etmesi nasıl açıklanabilir? Gerçekte sistem onunla çatışmamaktadır ve siyasete yön vermeğe kalkmasa tam bir güven içinde yaşayacaktır.(...)
Bir ülkede servetin kölesi olan insanların sayısı çoksa ve bunlar ülkenin yönetimini ellerinde tutuyorsa oradan dünyaya yön verecek bir davranış beklenemez. Güneydoğumuzda insanlar güçlerini yerlere attıkları parayla ölçüyorsa burada bir gelişme olmaz. Yeni bir dünya kurmak için parayı kullanmak akıl ve bilgelik ister.
Ali Türkan
Alkol lobisinin bastırması sonucu, alkolden çok daha az zararlı uyuşturucuların yasaklanmasını, uyuşturucu ticaretini ve bu ticaretin yılda beş yüz milyar amerikan doları cirosu olduğunu, bunun yaklaşık elli milyarının Türkiye üzerinden aktığını ve bu miktarın yüzde 5 - 7 gibi bir kısmının cennet vatanımızda kaldığını, kara parayı, vatan için kurşun sıkan "kahramanları" anlatmak, azıcık sosyal içerikli takılabilmek için başlamıştım ama galiba gerçekten karta kaçıyorum. Yazar
Necdet Şen
Kalemin istediği kadar kuvvetli olsun, eğer bir de çizerlik yönün varsa senden ısrarla çizgi de istenecektir, hatta öncelikle çizgi istenecektir ve o çizgilere mutfaktaki telâşlı birileri tarafından ısrarla çöp muamelesi yapılacaktır. Ben bu yüzden çizerliği bıraktım yıllar önce. Necdet Şen
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Şimdi başım iki ellerimin arasında düşünüyorum: Onlar gibi olmak, onlar gibi giyinmek, onlar gibi yiyip içmek, onlar gibi oturup kalkmak, onların diliyle konuşmak... Haydi bunların hepsini yapayım. Fakat, onlar gibi nasıl düşünebilirim? Nasıl onlar gibi hissedebilirim? Kitap Kurdu
İlker Tortop
Her şeye alışmış olan bizler hiç bir şeye de şaşırmayacağız. Tankerler evlere girecek, uçaklar taksilere çarpacak, çocukların öğretmeni sapık, mahallenin doktoru sahte çıkacak ama şaşırmayacağız. Dağda ölecek, vadide ölecek, ölecek de ölecek insanlarımız. Yazar
Alper Uzun
İki yüz bin yıl boyunca Avrasya da yaşadılar. Yaklaşık otuz bin yıl önce de ortadan kalktılar. Nedeni tam bilinmiyor ama tahminen modern insanın gelişi ve hava/iklim koşullarının soylarını kuruttukları düşünülüyor. Yazar
Kâmuran Kızlak
Klinik Psikoloji insanların nasıl düşünürlerse öyle duygulandıklarından, düşünceleriyle duygularının genellikle tutarlılık gösterdiğinden, yani duyguyu belirleyenin düşünce olduğundan bahsediyor. Olumlu düşünceleri olumlu duygular, olumsuz düşünceleri de olumsuz duygular izler. Yazar
Seyit Balkuv
Kemal Tahir'in dediği gibi rezil bir geçmişe sahip olsa bile, günümüzde sadece zenginler için değil işçiler için bile en yüksek refah düzeyinin Batı'da olduğu gerçeğinden yola çıkarsak, Batı sistemini elden geldiği kadar Doğu'ya uyarlamak insanların hayat şartlarının iyileşmesine yardımcı olmaz mı? Yazar
İlker Tortop
Çok değil yirmi yıl önce yani benim gençliğimde kızlara dik dik bakmak yürek isterdi. Ayrı ayrı merdivenlerden sınıflara girilirdi, etekler şimdiki gibi göbekte değildi. Bir kızın elini tutmak, onunla tenhada konuşmak en havalı aksiyondu bıçkın gençler için. Şimdiyse toplumun bu kadar tatminsiz olmasına şaşırmak mı yoksa şaşırmamak mı gerekiyor bilemiyorum. Yazar
Necdet Şen
Eskiden hüsranlarım çok uzun sürerdi. Zannederdim ki bütün bunlar bir tek benim başıma geliyor. Uzun uzun yas tutardım. Kendime acımaktan ve "boşa geçen" hayatım için yazıklanmaktan marazî bir zevk alırdım. Kolum kanadım düşer, dünyaya hoyratlığın egemen olduğunu düşünürdüm. Şimdi bunlar çok kısa sürüyor. Karar verene kadar. Necdet Şen
Vahap Demir
Efendi adam kışın da kazak giymezdi çünkü kazağı da serseriler giyiyordu. Efendi adam efendi gibi üşürdü ama hasta da olmamalıydı. Ülkemiz fakir ama onurluydu ve maalesef hastalık tedavisi için yurtdışından gelen ilaçların karşılığında onur kabul etmiyordu köftehorlar. İlle de dolar olmalıydı. Yazar
Alper Uzun
Proteinlerin üç boyutlu yapısına baktığınızda tıpkı o LEGO setleri gibi birbiri içine geçmiş ve yapacağı işe göre özelleşmiş parçalar var. Yakın bir gelecekte istenilen bir takım proteinler böyle LEGO setlerinin parçacıkları gibi takıp çıkarılacak. Ona göre ilaçlar yapılacak. Bireye özel ilâç geliştirilmesinde belki de en heyecan verici adımlar böyle atılacak. Yazar
Seyit Balkuv
Gelecekte ne olurlarsa olsunlar, şu an için bir önemi yok. Bacaklarında dolanan sabah serinliği ile çişi gelen çıplak bacaklıların, ilâhî yolculuklarına attığı bu ilk adım kutsallığından bir şey kaybetmiyor. Hem çocukların, hem ebeveynlerin, hem de izleyenlerin gözlerini nemlendiriyor. Yazar
Doğudaki insanların işlerini kaybetme konusunda Batılılar kadar ürkek olmamalarının sebebi aile...
Erkal Duran - Doğulular, Batılılar, iş hayatı ve Kemal Tahir
Ben de Star gazetesi yazarı Yağmur Atsız'dan bir alıntı yapayım. Konuya çok...
Onat Dikici - Analar bir daha doğuruversin, ne olacak?
Hasan Celal Güzel ülkemizdeki siyasi sistem için iki başbakanlı sistem diyor. Biri...
Tuncer İnceoğlu - Analar bir daha doğuruversin, ne olacak?
'Analar daha neler dogurur' diyenlerin kanli elleri opuluyor bu memlekette. Kapitalizmin bir kez...
Umut Kalan - Analar bir daha doğuruversin, ne olacak?
Yakup Kadri'nin bu eseri Türk edebiyatının önde gelen gerçekçi romanlarındandır. Yazarın Ankara...
Güliz Aktuğ - Yaban
Mevlana Celaleddin-i Rumi demiş ki:...
Ali Sedat Çetinkoz - Çıplaklık ayıp mı yani?
Tasarım + Programlama: Sokak Kedisi © 2000-2008 Tüm hakları saklıdır. Sitedeki yazılar yayıncının izni olmadan çoğaltılamaz, başka yayın organlarında ve internet sitelerinde kullanılamaz.
