• Anasayfa
• Dilin Kemiği
• Mektup
• Kitap Kurdu
• İnternet
• Mavra
• Web Gezgini
•   Yazı Boyutu

Küstüm siye! Gelme biye!

Necdet Şen - 22 Mayıs 2009

---

"Bakar mısın şu çocuktaki yeteneğe abi? Bizim on yılda yaptığımız aşamayı bir haftada yaptı. İnanılmaz bir hızla ustalaşıyor çizgileri."

"Eeee, biz onu boşuna tavsiye etmedik herhalde sana. Çizgilerini görür görmez anlamıştım süper yetenek olduğunu."

Breh! Breh!

Gırgır dergisinin koridorundaki uzunca masanın bir köşesine ilişmiş Fırt dergisinin o haftaki sayısında yayınlanacak olan kıçıkırık karikatürümü çiziyorum alt tarafı. Daha 19 yaşındayım. Oğuz ve Tekin abiler arkamda yanyana durmuş hayranlıkla kartonun üstündeki çizgilerime bakıyorlar. Elleri omuzumda, sırtımı sıvazlıyor, şaplaklıyor, en sevecen sesleriyle pohpohlayıp yüreklendiriyorlar.

Övgüler karşısında ezilip büzülüyorum. Hiçbir marifetin takdir edilmediği, tam tersine, en iyi şeylerin bile "hıh, noolmuş yani" diye karşılandığı ya da daha beteri, "kendini bir bok mu zannediyorsun" diye aşağılandığı bir aileden geliyorum; alışık değilim o kadarına.

Tarih, 1975 sonları ya da 1976 başları olmalı. Gözlüklü, sıska uzun boylu bir oğlanım. Ağzımın etrafındaki beyaz uçlu akneler olmasa, yaşımın yakışıklısı bile sayılabilirim. Nasıl her gelin kızın rüyası Zetina dikiş makinası ise benimki de bir damla sevgi. Suyun kaynağını bulmuşum, Oğuz Abi ile Tekin Abi tepemden sevgi ve takdir akıtıyorlar adeta. Kana kana içiyorum.

Ama diğer yandan da içimde bir tedirginlik, "Ya bunu kaybedersem?"

Alışmadık görtte don durmazmış, kesin kaybederim. Ne yapsam?

Tüm gücümle bu beklenmedik sevgi ve ilgiye lâyık olmaya çalışmaktan başka ne gelir elden?

* * *

Bir gün bu halimi gören daha kıdemli bir çizer arkadaş, kulağıma kar suyu kaçırdı:

"Merak etme, en fazla birkaç hafta sürer bu pohpohlama. Sonra sana da boka bakar gibi bakmaya başlar Oğuz Abi."

İnanamadım. Kıskanıyor sandım.

"Hepimiz geçtik aynı yoldan" dedi. "Başta çoğumuza böyle davranır, sonra güm diye atar yukarıdan aşağıya. Neye uğradığını anlayamazsın. Ne kabahat yaptım diye düşünür durursun, ama cesaret edip soramazsın da."

Gençtim. Hayatın acemisiydim. Böyle bir davranış çeşidini kavrayabilecek donanımdan yoksundum. Kavrayamadım da nitekim. Bir süre sonra sahiden de o arkadaşın dediği gibi oldu. Oğuz Abi'nin gözlerinde gördüm o bakışı. Artık bana da boka bakar gibi bakıyordu. Bırak iltifatı, sırt sıvazlamayı, özendirmeyi, önüne koyduğum karikatür eskizlerini yarıya indirilmiş göz kapaklarının ardından "beş para etmez" dercesine şöyle bir süzüp, eline bulaşan bir pisliği silkelermiş gibi masanın üzerine fırlatıyordu. Bazılarını yere uçarken havada yakalıyordum.

Balayı bitmişti. Gözden düşme sırası bendeydi.

Gene de iki yıl kadar yazdım çizdim Gırgır ve Fırt'ta. Ama çekip gitme kararımı işte o zaman vermiştim. O nedenle Gırgır'da mübarek Oğuz Abi'nin deyimiyle "hep kaçacak gibi durdum".

Çizerlik benim için bir meslek değil, hayata tutunmamı sağlayan bir ipti. Boyun eğmekle karikatürist olmak kavramlarını aynı bağlam içine sokamıyordum.

Bol para vardı Gırgır'da ama hesapsız sevgi yoktu. Çalışma arkadaşlarını kulu gibi gören, belki de duygusal fırtınaları nedeniyle ancak o tarz ilişkilere açık olabilen, fazlasıyla darbeli bir adam vardı kaptan köşkünde. Bu seyrüseferi içine sindirebiliyorsan, miço, tayfa, hatta lostromo olabiliyordun o teknede. Sindiremiyorsan, kıyı henüz gözden kaybolmadan atlamak en iyisiydi. Ben atladım.

Çizer olmaya karar verdiğim an, o andır işte. Oğuz Aral'ın yörüngesinden çıkıp uzaya açıldığım bir Nisan öğleden sonrası. Sene 1978.

Baskın bir figürün etrafında umarsızca dolanıp ondan şefkat ve takdir beklemekten kesin bir kararla vazgeçtiğim o gün, kendime olan saygımı da pekiştirdim.

* * *

O yıllarda bu iki uçlu tavrın sadece Oğuz Abi'ye özgü bir "tuhaflık" olduğunu zannediyordum. İlk başta fol yok yumurta yokken neden o kadar derin bir şiddetle sevdi ve sonra gene fol yok yumurta yokken neden o kadar derin bir düşmanlıkla ezmeye kalktı, kafa yoruyor, çözemiyordum.

Zamanla başka insanlarda da gördüm bu davranışın benzerini. Tekrar tekrar şaşırdım.

* * *

Karagöz Öğrenci Ansiklopedisi diye değişik bir ansiklopedi yayınlanmıştı bir aralar. 1983'ün son ayları falan olmalı. İsteksizce çalışmakta olduğum Güneş gazetesinin spor servisinden henüz ayrılmıştım ki bir gün telefonum çaldı. Açtım. Hattın ucunda kibarca konuşan bir beyefendi. Kendini tanıttı:

"Merhaba, benim adım Yücel Yaman. Darbeden önce Devrimci İşçi Sendikaları'nın (DİSK) Eğitim Dairesi başkanıydım. Sizin telefonunuzu karikatürist Mıstık'tan aldım. Rahatsız etmiyorumdur umarım."

"Estağfurullah."

Hapisten çıktıktan sonra ansiklopedi yayıncılığına başlamış Yücel Bey. Daha doğrusu içerideyken karar vermiş buna. Eğitim sistemimizin ne kadar berbat olduğunu farketmiş oradayken. Dışarıdan ortaokul ve lise ders kitapları getirtmiş ve diğer siyasî mahkûmların istihza dolu bakışları altında bunları okumuş, Marksist bir disiplinle analiz etmiş. Görmüş ki bu kitaplar yalan yanlış bilgilerle dolu. "Ağaç yaşken eğilir" demiş ve hiç olmazsa bundan sonraki kuşakların daha düzgün eğitim alabilmeleri için bir öğrenci ansiklopedisi çıkarmaya karar vermiş.

"Saygı duyulacak bir girişim. Ama ben çizgi romancıyım. Ansiklopedide ne gibi bir katkım olabilir size?"

O da zaten çizgi roman istiyormuş. Sormuş soruşturmuş, üstad Mıstık ona beni tavsiye etmiş.

Buluşup tanıştık. Anlaştık. Kısa sürede yayın hayatına atılan ve fasikül fasikül yayınlanan bu ansiklopedide her hafta iki sayfa çizgi roman yapmaya başladım. Hikayenin adı: "Karagöz'ün Maceraları" idi.

Derginin piyasaya çıktığı hafta Etiler'deki bir lokantada çalışanları bir akşam yemeğinde bir araya getirdi Yücel Yaman. Yenildi içildi diğer arkadaşlarla müşerref olundu.

Bir ara esmer güzeli bir kadın yaklaştı masamıza. Adı Dilruba imiş. Karşımda durdu.

"Biliyor musunuz" dedi, "sizin yüzünüzden dün gece kocamla kavga ettik".

Şaşkınlıkla baktığımı görünce açıkladı:

"Ben Yücel'in eşiyim."

Daha da şaşırdım.

"Benim yüzümden mi? Neden?"

Anlattı. Vaktiyle Lenin mi, başkası mı, her kimse unuttum şimdi, ölüm döşeğindeyken en yakınından birini değil de yıllardır dargın olduğu eski bir dava arkadaşını çağırtmış başucuna. Bunu anlatmış karısına Yücel Yaman ve demiş ki:

"Ben de son saatim gelip çattığında başucumda kimi görmek ve konuşmak isterim, biliyor musun?"

"Herhalde beni görmek istersin" demiş Dilruba Hanım.

"Hayır" demiş Yücel Yaman, "Necdet'i görmek isterim".

Kadın da kızmış doğal olarak. "Ben senin yirmi yıllık karınım. En zor günlerinde yanında ben vardım. Şimdi sen daha bir hafta önce tanıdığın bir çocuğu benden üstün mü tutuyorsun?"

"Üzgünüm ama öyle işte" demiş Yücel Yaman. "Hayatımda tanıdığım en muhteşem insan o; son nefesimde onunla helâlleşmek isterim."

Biraz daha büyümüş olmalıyım ki, pek ciddiye almamıştım bu abartılı payeyi. Ama gene de içten içe mutlu olmuştum tabii. Herkes ister sevilmeyi. Hele böyle ışıltılısı her kula nasip olmaz.

* * *

Ne zaman mı hâk ile yeksan oldu Yücel Yaman'ın gözündeki ve gönlündeki tahtım? Söyleyeyim: Bir türlü ödenmediği telif ücretimi kısık bir sesle de olsa isteme cüretini gösterdiğim gün.

Şaka değil. Ansiklopedi istediği satış çizgisini tutturamayıp kapandıktan bir süre sonra "İki Nokta" adında bir şirket kurup haritacılık işine girdi üstad. Şirketini tanıtan broşürü de bana hazırlattı. Grafik tasarımı ve renkli çizimler falan. Zannediyorum sene 1985 falan olmalı.

Ama üzerinde mutabık kaldığımız cüz'î telif ücretini ödeme zamanı geldiğinde bir türlü eli varıp da öde(ye)medi. Her seferinde gelecekteki muğlak bir tarihe atıldı o sıkıcı iş.

"Peki" dedim her seferinde; "biraz daha bekleyebilirim".

Cumhuriyet'te çalışıyordum artık. Hızlı Gazeteci mi ne, öyle bir şeyler yapıyordum. Aç açık değildim. O ödeme gecikebilirdi az biraz.

Ama sadece ödeme tarihi değildi ki ileriye atılan. Artık ne zaman görüşsek gayet abus bir tavırla karşılıyor, boka bakar gibi bakıyordu o da suratıma. Kapısındaki ofisboy kadar bile değerim yoktu artık. Düpedüz köpek muamelesi çekiyordu.

Ziyanı yoktu esasında. Ölüm döşeğindeyken yanına başkasını çağrırsa gocunmazdım. Kendisinden tek isteğim vardı: Sadece telifimi ödesin ve ben ikide bir kapısına gidip gelmekten kurtulayım. Ama o, her seferinde "param yok" diyerek bir kez daha savuşturuyordu beni başından; bir daha aramak, bir daha ayağına gitmek zorunda kalıyordum.

Bakkal çırağı gibi, üç beş ayda bir kapısına gidiyor, sepetleniyordum. Mütevazı bir meblâğ yüzünden hem de.

Birkaç yıl sürdü sanırım bu "param yok, sonra gel" nakaratı.

Bir gün gene "şu gün gel, ödeyelim" diye kendisinin belirlediği bir tarihte ofisinde süklüm püklüm oturmuş, mühim işlerinden vakit bulup da üç kuruşluk telifimi ödeyip başından def etmesini beklerken, hamal kılıklı bir adam girdi içeri. Hamalmış gerçekten de. Şirketin matbaaya olan borcunu tahsil etmek için gönderilmiş.

Faltaşı gibi açılmış olan gözlerimle gördüm, Yücel Yaman matbaanın hamalına hiç mırın kırın etmedi, çekmecesini açtı, oradan deste deste banknotlar çıkardı ve masanın üzerine yığdı. Hamal o para balyalarını yanında getirdiği bir çantaya doldurdu ve gitti.

Sonra varlığımı yeni farketmiş gibi bana döndü üstad. Yüzünde büyük abdestine bakarcasına bir ifadeyle sordu:

"Buyur canım, ne var?"

Kendimi dilenci gibi hissettim. Benim alacağım paranın miktarı o destelerin içinden çekilecek tek bir banknotla ödenecek kadar küçüktü. Ne de olsa çizer ücreti, çakmak cebine bile sığar. (Çizer bensem tabii.)

"Şey, ödemeyi bugün yapacağınızı söylemiştiniz de..."

"Param yok!"

Odadaki yardımcısına döndü, çenesiyle beni işaret ederek iğrenir gibi bir tavırla:

"Arkadaşa bir ödeme takvimi çıkartalım" dedi. "Taksit taksit ödensin."

Öylesine aşağılıyor ki, utancımdan yerin dibine giriyorum. Gene de nasıl becerebildimse, kendimi zorlayıp, duyulur duyulmaz bir sesle konuşabildim:

"Ben takvim değil, paramı istiyorum."

Aman tanrım! O an odanın ortasında sanki bir bomba patladı! O kısa boylu tombik adam bir fırladı ayağa, bir kükredi, bir kaldırdı yumruğunu havaya ki, şallak mallak oldum, ödüm bokuma karıştı. Yüzü öfkeden kıpkırmızı. Yeri göğü inletircesine bağırıyor.

Ben hayatımda hiç o kadar hiddet ve cinnet içinde birini görmedim. Dayak yer miyim diye değil ama adam kalpten gidecek diye korktum açıkçası. Bu tip insanların hipertansiyonu taşikârdisi falan olur, mazaallah...

Birileri yetişti, göbeğinden kavrayarak uzaklaştırdılar tepemden. O hâlâ bağırıyor. Sanki şunca zaman o bana değil de ben ona hakaret ediyormuşum gibi, birikmiş bir hezeyanla patlıyor. Bense utanıyorum sadece. Para yüzünden şu başıma gelene bak!

Sonunda ödedi borcunu. Nasıl mı? Mahkeme yoluyla tabii. Tanıştığımızın ilk haftasında beni ancak "tutku" sıfatıyla tarif edilebilecek derecede sevmiş olan bu devrimci/sendikacı/eğitimci ağabeyim, yargı yoluyla daha fazlasını ödememek için, avukatı Müşir Kaya Canpolat aracılığıyla uzlaşma teklif etti. Avukatın üslubu telefonda çok kibardı, gene utandım, "olmaz" diyemedim. Tan Oral aracılığıyla gönderdi adamakıllı kırpılmış telif ücretimi, konu kapandı.

Birkaç sene gecikmeli de olsa, enflasyondan kuşa dönmüş olsa da, değersiz göz nurumun karşılığını en sonunda cebime koyabildim. Ne yaptım o parayı hatırlamıyorum. Belki köfteciye gitmişimdir birkaç kez. Belki üç beş kitap almışımdır. Neden matbaacı ya da hamal ya da tuvalet bekçisi değil de yazar çizer olduğuma kafa yormuşumdur belki evime tabanvayla dönerken.

Daha sonra başka bir çizer arkadaştan, yaşadığım bu olayın bir benzerini kendisinin de yine aynı devrim kahramanıyla yaşadığını öğrenince biraz rahatlamıştım. Yazara çizere para ödemek gücüne gidiyordu besbelli Yücel Yaman'ın. Perspektif meselesi. Marksizm'i benden daha iyi bildiği için bir şey diyemiyorum; mutlaka bunun "emek/değer" bağlamında akla yatkın bir açıklaması vardır.

* * *

Hay Allah! Çenem düştü. Neden bahsedecektim, lâf lâfı açtı, nerelere geldi. Olsun, gene de iyi biridir Yücel Efendi. Beni İdris Küçükömer'le tanıştırmıştır en azından. Bu bile binbir hakaretle nazla niyazla ödenen kıytırık telif ücretinden daha değerlidir. Allah selâmet versin. Tuttuğu altın, yastığı kuştüyü olsun.

* * *

Zaten bu şarkının ana fikri, ne Oğuz Aral'ın duygusal gelgitleri, ne de Yücel Yaman'ın emek/sermaye bağlamındaki yüksek seciyesi. Ben bu vaazımda aslında bazı insanlarda gözlemlediğim "yoğun sevgiden yoğun nefrete ani geçiş" hallerinden bahsedecektim sevgili din kardeşlerim.

Bismillahirrahmanirrahim...

* * *

Tek tek hepsini anlatacak değilim bildiğim örneklerin, elektrik israfı olur. Sadece altını çizip bir sonraki sahneye geçeyim: Hayatımın her aşamasında gördüm bu "büyük aşk" ve "ani kopuş" ikilemini.

Bir insana -bazen bir düşünceye- daha tanışır tanışmaz yoğun bir tutkuyla bağlanan, onu hayatının merkezine koyarcasına abanan, yere göğe sığdıramayan; ama sonra ansızın, her ne olduysa, bu yoğun enerjiyi küskünlük ya da nefret olarak dışa vuran zor insanlar tanıdım.

Zordur hakikaten. Böyle insanlar adamı yorar. Müthiş bir silâha dönüşür bu insanların elinde "yanlış anlama" kartı. Ne desen ikna edemez, aksine, daha da fazla içinden çıkılmaz hale getirirsin hezeyan dolu çıkışlarını.

Onların bir uçtan diğer uca savrulmasını tetikleyen neden, bazen minicik bir espriyi bile varoluşunun temeline koyulmuş bir dinamit gibi algılamasına yol açan diken üstünde bir alınganlık, bazen minik bir eleştiri, bazen ona vereceğin şeylerin bitmesi, bazen bir bakış, bazen bir suskunluk olabilir. Böyle bir savrulmaya hazırlıksızsan, fena afallarsın.

Egoları çok büyük olur bu insanların. Sevgilerinin, ilgilerinin, tutkularının arka planında, aslında karşılanması mümkün olamayacak boyutta bir talepkârlık ve zorbalık yatmaktadır. Bu gizli zorbalığı eğer hayatın acemisiysen o ilgi ve hezeyan sarkacında bir o yana bir bu yana savrulurken göremeyebilirsin.

O nedenle, bir anda samimi oluveren, abanan tiplerden artık sakınıyorum. "Bayram değil seyran değil, eniştem beni niye öptü" diye sormayı görev biliyorum artık.

Önceleri, hamurum suçluluk -ya da değersizlik- duygusuyla karılmış olduğundan mı ne, yolunda gitmeyen her türlü ilişkide kendimi kusurlu bulma eğilimindeydim. "Hayata hazırlıksızdım," demiştim ya, o hesap. Sevgisiz çiftleşmelerden hasıl olmuş, daha ana rahmindeyken defalarca canına kastedilmiş, yine de inat edip -doğuranın deyimiyle- kubura düşmemiş, iğneleri yedikçe daha da güçlenip hakkındaki ölüm hükmünü her seferinde bozmuş, prezervatif artığı bir velet idim. Biletim yoktu. Dünyaya duvardan atlayarak girmiştim. Çocukluğumu ve gençliğimi hep kaçak bir mülteci gibi geçirmiştim. Kabahatimin ne olduğumu bilmiyordum ama kabahatliydim işte. Birbirine kanı pek ısınamamış bir anne ve babanın en küçük çocuğu olmak böyle bir şeydi. Mutsuzluğun faturası aslında hepimize, ama sonuncu olmak hasebiyle, en çok da düşük gazisi Necdet'e çıkarılmıştı.

O nedenle, çocukluğum ve gençliğim boyunca bana ne kadar kötü ve hoyrat davranılırsa davranılsın, asla başkasında kusur bulmuyor ve "mutlaka yapmışımdır benden nefret etmesine neden olacak bir eşeklik" deyip topu kendime atıyordum.

Şu yaşımda bile hâlâ "ben seni doğurmak istememiştim, arsızlık ettin de doğdun" diyen sevgili annem ve kendi mutsuzluklarını benim "hırçın" kişiliğime açıklamayı refleks edinmiş olan ablalarım belirler duygusal iklimimi. Eksik olmasınlar.

Neredeyse tüm hayatımı burada bulunma hakkım olmadığı halde yüzsüzlük edip araya sığışan bir fazlalıkmışım gibi hissederek geçirdiğim ve herkesin elini kolunu sallayarak dolaştığı kaldırımlarda ben ancak dünyayı kurtarırsam dolaşma hakkı elde edebilirmişim gibi hissettiğim için, alışkanlık kesbetti, bana kötü davranıldığında değil de iyi davranıldığında apışıp kaldım hep.

Değişen pek fazla şey yok. Bugün de böyle bu. Hâlâ tanımadığım birinden "size çok değer veriyorum" gibi bir e posta gelse "acaba benimle dalga mı geçiyor" diye pireleniyorum bazen.

("Yok deve" diyenler için özel not: Deve değil, nevroz.)

Bu öyle bir varoluş mahçubiyetidir ki, bu hakiri hayatının ilk kırk yılında herkesin dilediği gibi itip kakabileceği uyuz bir sokak itine, kırkından sonra ise "teperim ulan topunuzun ebesini" diye dellenip tüm dünyaya sittiri çeken bir münzevîye dönüştürmüştür sevgili kardeşlerim. Dananın kuyruğu inceldiği yerden kopmuştur.

Ama ayetimizin günümüzün Türkçesiyle meali tabii ki bu da değildir.

Şudur:

Her kim ki, kişiliğini oluşturan yapıtaşlarını birer birer keşfedip -ya da en azından böyle bir keşif yolculuğuna çıkıp- içindeki sevgi dilencisini tanır, o kişi artık "nevrotik" değil, başka bir şeydir. Ama bu türden keşif yolculuklarını yorucu ya da riskli bulup da etrafında hazır bulduğu zihinsel/fiziksel konfora sımsıkı sarılan ve en ufak sorgulama girişimine veya eleştiriye karşı bile beklenmedik şiddette tepkiler veren birisi ise, aman o kişiye dikkat ediniz sevgili kardeşlerim. Bunlar pimi çekilmiş el bombasından farksızdır, mutlaka infilâk ederler.

İnfilâk ettikleri bir şey değil, mecal bırakmazlar insanda. Feci yorarlar.

Bu tip insanlara ne iyi gelir, ben bilmem. Doktor değilim, dadı değilim, anaokulu öğretmeni, çıkıkçı, kaportacı, masör, pedagog, vantrilog, ornitolog falan da değilim. Şişkinlikten patlama noktasına gelmiş egoların balon yaptığı yeri bulup yamayan bir oto lastikçisi hiç değilim. O nedenle artık bu türden hezeyanlarla karşılaştığımda ıslık çalarak olay mahallinden uzaklaşıyorum. Ya da keyfim yerindeyse azıcık dalgamı geçip kafa buluyorum. Ama asla "kurtarıcı" rolüne soyunmuyorum. Geçti o günler şekerim. Mazide kaldı. Kendimi peygamberlikten azat ettim.

Bir de ne yapıyorum biliyor musunuz sevgili kardeşlerim, daha tanışır tanışmaz tepeden tırnağa yağlayıp yıkayan, hayatının direğini, yaşam koçunu, can yoldaşını bulmuş gibi davranan tutkulu insanlardan uzak duruyorum.

Kestirebiliyorum çünkü bir sonraki sahneyi. Ben bu filmi sayısız kereler seyrettim. Ani dönüş. Güzel Türkçemizle söylersek, yu törn. Sevgisi, hayranlığı, dostluğu ne kadar yoğunsa, ilk düş kırıklığını müteakiben göstereceği infial de o kadar yoğun oluyor çünkü o tür insanların.

Kısacası, sevgili kardeşlerim, ben dostun ahbabın ve hatta okuyucunun dengeli, mesafeli, istikrarlı olanını seviyorum. Cilve yapanını değil. Hani uyarmadı demeyiniz, e posta yollarken ya da yazılarımın altına yorum falan yazarken, ölçüsüzce yağlayıp yıkayanları öpücük kuyruğunun en sonuna gönderiyorum.

İsteyen buna "kibir" diyebilir, isteyen "tecrübe". Her ikisi de aynı kapıya çıkar.

Amiiin, sevgili insan kardeşlerim. Şen şadıman bahtiyar olunuz.

 

Görüşlerinizi alalım

Ad Soyad
E Posta   (gizli kalacak)

« 8490

 

Necdet Şen

İnsan adayı çocuklara kıyağımdır

Ali Türkan

Sokağı tut ve birkaç ay ortalarda görünme. Kaçmaz da fena sopa yersen, "yok ben duymadım, bana kimse söylemedi" diye zırlama. Gene unutmadan, kıçının kılları kadayıf olmuş bir takım büyüklerinin size lâf sokmasına da izin verme fazla.  Devam

Suya Yazılan Yazı

Necdet Şen

Çok azımız farkına varıyor epeydir ölü olduğunun. Reklamlarda gördüğümüz şeyleri satın alarak ve ekran mankenlerinin gece hayatını öz kardeşimizin gündüz hayatından daha fazla merak ederek "yaşadığımızı" sanıyoruz.  Devam

Son Yorumlar

Ali Sedat Çetinkoz - Sözler, anlar uçar gider; yazılan kalıcıdır. Belki de Kuran'ın ilk ayeti o yüzden... Kur'an okuyun demek hayata müdahale mi?

Hasan Arpacıoğlu - Ali Türkân'ın yazılarını yeni keşfettim. Okudukça ne kadar büyük bir yetenek olduğunu... Dallamalık konusunda doktora yaptım abi!

Erdem Abaka - Kimlik kartları bazı bilgilere kolay ulaşmak ve güvenlik açısından etkili olmakla... Kimlikler lütfen!

Burak Öztürkçü - İdeoloji, dünyanın nasıl olduğunu kendi penceresinden resmeder, nasıl olması gerektiğini... İslâmî Cemaatler

Raif Yalçın - Ben uluslararası çalışan bir TIR şöförü olarak GPS aletini çok sık kullanmak zorundayım... GPS'li hayatlarımız

Bilge Bozkurt - Köyden kente göç sürecinde yalnızlaşan insanın, biraz da dînî bütün bir kimlikse hele... İslâmî Cemaatler

Daha fazla Yorum »

---

Şarkiyatçılık

Edward Said

Beyaz Adam olmak bir fikirdi, bir gerçekti. Hem beyaz dünya hem de beyaz olmayan dünya karşısında düşünülüp kararlaştırılmış bir konum almayı gerektiriyordu.  Devam

Ev alırken nelere dikkat edilir?

Durmuş Düşünür

Evini satmak isteyip de bir türlü satamayan insanlara acizane tavsiyem, mutfağa yaptırabildiğiniz kadar bol dolap yaptırın. Dolap kapaklarının kulpları da parlak sarı madenden ya da sedeften olsun. Gerisi önemli değil.  Devam

Dört anlaşma

Don Miguel Ruiz

Dört anlaşma dönüşüm ustalığının özetidir. Tolteklerin ustalıklarından biridir. Bu cehennemi cennete dönüştürme ustalığıdır. Toplumsal kâbusu, bireysel cennet rüyasına çevirme ustalığıdır.  Devam

Kozmik Deprem Senaryosu

Ahmet Faruk Yağcı

Kozmik bürolarda mutlaka büyük İstanbul depremi müdahale senaryosu da olmalı. Hangi birlik hangi yolları tutacak, hangi bölük hangi mahallenin güvenliğini sağlayacak? Seyyar hastane ve fırınlar nerelere kurulacak?  Devam

İslâmî Cemaatler

Vahap Demir

Sosyoloji bir anlama çabasının adıdır, değer yargılarını, inançlarını bir kenarda tutmayı, olan biteni en objektif haliyle resmedebilmeyi gerektirir.  Devam

Eğitim 'cehaleti' alır, eşeklik baki kalır (mı?)

Necdet Şen

"Eğitim cehaleti alır, eşeklik baki kalır" sözü ne yazık ki gerçeği tam yansıtmıyor, çünkü eğitimin cehaleti aldığı falan yok. Tam tersine, -eğer kişinin mayasında efendilik yoksa- bu cehaletin üstüne bir de lâf ebeliğini ve kendini bilmezliği ekliyor.  Devam

Evliyalar, Bursa, çocukluk ve şu hayat

Erdem Abaka

Ben kazık kadar adam oldum. Kendime hâlâ uygun bir balta arıyorum sap olabilmek için. Kokaine tövbe eden Megastar Tarkan dışarıda. Bazı şeyler için tövbe etmeyen bir takım adamlar içeride.  Devam

"Eğitim Şart!" Neye ki?

İlyaz Bingül

1980'lerden itibaren Türkiye'de de görünen, kurulan tezgâh budur: Eşitsizliğin eğitim sopası ile perçinleştirilmesi ve meşrulaştırılması; devlet tekelindeki -görünür- şiddetin iyi eğitim almış bedenlerin görünmez eliyle uygulanması.  Devam

GPS'li hayatlarımız

Alper Uzun

Belki de Isaac Asimov'un hikâyesindeki günleri yaşamamıza az kaldı diye düşünüyorum. Bu telefonlar, GPSler ve hatta Google beynimizin bir köşesine bir çip içinde iliştirilse de kurtulsak tüm bu "bağımlılıklarımızdan".  Devam

Derkenar yazarının dikkat etmesi gereken bazı önemli hususlar

Büdütör

Amaç, yazdığımız yazıyı olabildiğince çok insana okutmaksa, bunun bazı püf noktaları olduğunu da hatırlatalım. Samimiyetimize binaen, tecrübeyle edindiğimiz birkaç ipucunu sizinle paylaşmak isteriz.  Devam

Kur'an okuyun demek hayata müdahale mi?

Enver Turan

Belki bilmiyorsunuzdur ama burası Türkiye ve bu ülkede yaşayan Müslümanların sayısı bir hayli fazla. Garip gelecek size ama Müslümanlardan üzerine Cuma namazı farz olanlar Cuma günleri cemaat halinde namaza dururlar.  Devam

Kaplan Yılı'nda Çin

Kâmuran Kızlak

Neo Liberal papağanlara göre, gelişme arttıkça bu gelişmeden sebeplenenlerin sayısı da artarmış. Kesinlikle doğru bir tespit. Ben bunun doğruluğunu her yıl Çin'den tüyen üst düzey bürokrat sayındaki artıştan biliyorum.  Devam

Yeni Başlayanlar İçin İş İlanı Okuma Rehberi

Candan Dinç

Bizimkisi sürekli yapılan bir iştir. Ama işçiyi yıllarca çalıştırınca giderek daha fazla izin kullandırmak, arada bir zam yapmak, işten çıkarmak gerektiğinde daha fazla tazminat ödemek zorunda kalıyoruz.  Devam

Demokrasi ve Carl Schmitt'le seyahat

İlyaz Bingül

Sirklerde ücretli hokkabazlık yapan, ünvanı Prof. Dr. de olsa seviyesi Hacivattır; TV'lerde haber-yorum oyununa katılan "akademisyen" lâkaplılar gibi. Bu hokus bokus akademikusların ağzından şu lâfları asla duyamazsınız:  Devam

Performansçı geldi hanııım!

Candan Dinç

Ücretli çalışmak özgürlükse eğer, ya hapishanenin özgürlük alanı olduğunu kabul etmek veya yapılan bu edime çalışmak değil, olsa olsa kahrolmasını istediğimiz "ücretli kölelik" demek gerekir.  Devam

Taksi Kullanıcısının El Kitabı

Enver Turan

Taksiciler genellikle durak taksileri olduklarında ve taksi sayısına göre yolcu sayısının fazla olduğu bölgelerde mesafe ayırımı gözetirler. Çünkü ortalık o taksiye binmek üzere akın etmiş uzun mesafe yolcularından geçilmemektedir.  Devam

Benim babam bir sperm

Kâmuran Kızlak

Baki selâm niyetine sön sözümü de bu psikiyatr ve antropologlar'a edeyim bari: İnsan, içgüdülerinin üzerinde kontrol kurabildiği, onları denetleyebildiği ölçüde insan oluyor ey fetva ehli.  Devam

İtina ile fişleme yapılır

Ahmet Faruk Yağcı

Şu sıralarda yaşananlar işte bu vicdan sahibi subayların eseri. Kimisi bilgi fişlerini sakıt etti. Kimisi gözü dönmüş adamların kıyım yapacağını farkedip ayaklarına çelme taktı.  Devam

Görünmez Adam

Alper Uzun

Belki de görünmez adam olmak sanıldığı kadar güzel bir şey değil. Tıpkı hayallerimizde yaşattığımız şeylerin gerçek versiyonlarının o kadar da tatlı olmaması gibi bir şey bu.  Devam

İslâmi hareketin devlet talebi yok

Vahap Demir

Farklı din anlayışlarının ve farklı taleplerin olması bir tehdit unsuru olamaz. Ne yazık ki; kimin neye, ne kadar inanacağı nasıl bir din anlayışına sahip olması gerektiği, hiç üzerimize vazife olmadığı halde hep kendimizi bu işe memur hissettik.  Devam

Kuş kanadı kalem olsa

Erdem Abaka

Peki, hayat hiç olmadığı kadar sert ve acımasızca üstelik anlam verilemeyen bir hırsla sanki bir intikamı varmış gibi sıkıştırmaya başlayınca ne yapmalı insan? Cevap hem çok hem hiç yok.  Devam

Hayvanlar "mal" mı "can" mı?

Selim Atak

Tüm canlıların hayatta kalmak, işkence ve zulüm görmemek, doğal yaşam alanlarında baskıya ve tacize maruz kalmadan yaşamak gibi hakları olmalı; ve bu hak, bizzat yasa tarafından güvence altına alınmalı.  Devam

Bu muymuş Avatar?

Erdem Abaka

Avatar'ın, en azından bir süre daha damağımda hoş bir tat, zihnimde keyifli bir anı bırakmasını isterdim. Ne yazık ki film bana göre bu beklentiyi karşılamaktan çok uzakta.  Devam

Kozmik Sukutu Hayal

Nuri Yalçın

Vatandaş olarak askerin vesayetinden çokça bir şikâyetim yok. Laik düzen ile de barışığım, onun doğurduğu siyasi iktidarla da. Benim derdim hürriyet; demokrasi değil.  Devam

Kimlikler lütfen!

Seyit Balkuv

İnsan aklının tam olarak çözemediği, olağanüstü merhalelerden geçerek dünyamızda can bulan bu muhteşem varlığın mucizevî değeri yanında "nüfus cüzdanı" veya "kimlik" denen şeyin herhangi bir anlamı, önemi, kıymeti harbiyesi olabilir mi?  Devam

Bu hastalık diğerlerinden farklı, tıpkı diğerleri gibi

Alper Uzun

Fotoğraflarda sağlıklı, güzel bebekler olarak çıkıyorlar. Görüntü, derindeki sorunları ve problem yaratacak sinyalleri vermiyor. Bir takım tuhaflıklar var ama hemen ya da öncesinde çok dikkatlerimizi çekmiyor.  Devam

Hüsniye'den Vizite'ye

Ahmet Faruk Yağcı

Hüsniye güzellik demek. Ve güzel bir kelime. Üzerinde vizitenin aşufteliği yok. Maaş gibi de soğuk değil. İnsana hizmet eden birisine de hüsn, yani güzellik yakışır. Anlayana.  Devam

2010 onların yılı olacak

Alican Terzi

AKP'nin iktidarlığının başından bu yana en çok dert yandığı, şikâyetçi olduğu kurum olan Anayasa Mahkemesi'nin 12 üyesinden 5'i bu yıl emekli oluyor. Seçim hakkı ise Abdullah Gül'ün. Gül bu atamalarla birlikte mahkemenin yarısını atamış olacak.  Devam

Bir Fırtına Tuttu Bizi

Erdem Abaka

Siz bakmayın modern yaşantının kurallarını sizin adınıza belirleyenlerin söylediklerine. Nasıl yaşamanız gerektiğini sizlere dayatanların etkisinden kurtulun artık. Çok geç olmadan bu topraklardan çıkan seslere kulak verin.  Devam

Kamyon arkası yazıları

Erdem Abaka

Bu mu hakikaten, varmayı düşündüğümüz hedefler için yapmamız gereken bu mu? Yani çalıştığımız plazada patronumuza gıcık olursak, onu alt etmek için plazayı satın almaya mı çalışmalıyız? Son nokta neresi peki, Obama'nın koltuğu olabilir mi meselâ?  Devam

Korku

Ahmet Faruk Yağcı

Kafamdan okuduklarım sırasıyla geçerken yattığım yerden evren üzerine düşüncelere daldım. Allah'ı, yaradılışı, gaz ve toz bulutundan öncesinde ne olduğunu, samanyolundaki onlarca güneş sistemini, ayın karanlık yüzünü, evrenin dengesini, dalgalanan başakların hışırtısı eşliğinde düşündüm.  Devam

Ya içindesindir çemberin, ya da dışında yer alacaksın

Seyit Balkuv

Düşünün ki, içinizde başka insanlarla paylaşarak daha ileri götürebileceğiniz en halisinden özgün fikirleriniz var. Bu fikirlere muhatap olabilecek onlarca insan her gün burnunuzun dibinden geçip duruyor. Fakat siz hiç birine bir şey söyleyemiyorsunuz.  Devam

Düş Gücünün Standartlaşması

Serge Latouche

Etnografya bulunur ve genel başarıya katkısı olur, Napoleon Mısır seferine çıkarken yanında bir araba dolusu bilgin ve bilimsel araç gereç götürecektir. Keşif yolculukları geleneğinin XIX.  Devam