Necdet Şen - 14 Haziran 2002
"Yirminci yüzyılda entellektüeller ya da entelijansiya -fikirleri karşılığı para alan yöneticiler, profesörler, gazeteciler, bilgisayar ya da hükümet uzmanları, lobiciler, allameler, sendikalı köşe yazarları, danışmanlar- adı verilen genel bir gruba ait olan insanların sayısındaki artışla birlikte, insan artık bağımsız bir ses olarak entellektüel birey var olabilir mi diye sormak zorunda kalıyor. Bütün entellektüelleri sadece hayatlarını bir üniversite ya da gazetede çalışarak kazandıkları için satılmış olmakla suçlamak kaba ve son kertede anlamsız bir ithamdır."
Edward Said (Entelektüel)
Hint felsefesine göre samsara, doğum/ölüm/yeniden doğum döngüsü imiş. Biz insanlar bu dünyaya aslında acılar ve sıkıntılar içinde pişip olgunlaşmak, kemale ermek için gönderilirmişiz şu veya bu elbise içinde.
Hani, "bu dünya bir imtihan yeridir" der ya kadim göreneğimiz, onun gibi. Bu imtihan yerinde eğer dersimizi alıp da pişemeden geçip gidersek, tekrar gönderilirmişiz başka başka bedenlerde.
Yeniden doğum, bazılarına matah bir şey gibi görünse de, aslında bir nevî cezaymış. Çünkü bu dünyanın bir çile odası olduğuna inanırmış tasavvuf erbabı ve onun Hindistan alt kıtasındaki öncülleri.
Bunları kitaba falan bakarak değil, karineden yazdım. Yanlışım varsa affola. Zaten amaç, yazının sonunda edeceğim bir kelâma hazırlık olsun diyeydi.
Gelelim asıl hikâyeye. Bugün birazcık içimi dökücem size.
Yıllar önce pek muhterem bir zat tanımıştım.
"İstanbul Efendisi"derler ya, onlardandı işte.
Bilirsiniz, Cumhuriyet kurulup da "Türkiye'nin resmî dili ne olsun?" dendiğinde, düşünülüp taşınılıp en melezleşmemiş lehçenin İstanbul kadınlarının lehçesi olduğuna karar verilmiş ve resmî ağız olarak onların konuşma şekli temel alınmış ya, işte bu muhterem dostum öyle konuşurdu.
Hani şu siyah beyaz filmlerdeki Türkçe var ya "yapıciim, ediciim" diye, onun gibi...
Bana çok düşkündü nedense bu yaşlı dostum. Haftanın birkaç günü telefon eder, ısrarla oturmaya ya da yemeğe çağırırdı. Gitmemek diye bir seçeneği de asla kabul etmezdi.
Kendi anneme babama ona davrandığım kadar hatırnaz davranabildiğimi söyleyemem; bu yaşlı ahbabıma karşı vefada ve saygıda kusur edemez ve iki elim kanda da olsa mutlaka giderdim.
Bazen bir konuğum olurdu, konuşacak özel bir mevzumuz olurdu, ama İstanbul Efendisi bunu mazeret olarak kabul etmez, "konuğunu da al gel"der, "peki" yanıtını alana kadar ısrarından geri adım atmazdı.
Ne var ki, oraya götürdüğüm hemen hemen hiç bir konuk bir daha o evin semtinden bile geçmek istemezdi; çünkü İstanbul Efendisi onlarla ne konuşur, ne hal hatır sorar, ne de göz teması kurardı. Adeta "görünmez adam" muamelesi yapardı arkadaşlarıma. Sadece beni muhatap alır, her sözünü bana bakarak söyler, sanki orada sadece ikimiz varmışız, başbaşa sohbet ediyormuşuz gibi davranırdı. Yanımda getirdiğim konuğum çoğu zaman işlemediği bir taksiratın bedelini öder gibi dışlanır, bütün gece azap çekerdi. Bu durumdan pek tedirgin olduğum için, diğerlerini de muhatap alsın diye o konuşurken başka tarafa bakardım bazen.
Kafasında oluşmuş "seçkin" ölçütlerine uygun bulmadığı insanlarla teşriki mesai yapmaktan pek hoşlanmıyordu sanırım. Beni her nasılsa mühimsemişti ama diğerleri bu şerefe lâyık bulunmuyordu.
Eski İstanbul aristokrasisinden kalan ve artık anılarıyla avunmaya başlamış bir yaşlılar topluluğu, o eve götürüp onlarla tanıştırdığım arkadaşlarımdan mürekkep genç bir ahbap grubu edindi bu sayede. Tabii sadece meslekî ya da ailevî referansları uygun bulunduğu için dışlanmayanları kastediyorum. Bu konuda en şanslılar, ünlü sanatçılar ve doktorlardı tabii ki...
Ama o gençlerde de irili ufaklı kusurlar bulunuyor, orada olmadıkları zamanlarda bana fitleniyorlardı hafiften parkinsonlu bir artikülasyonla. Kiminde "taşralılık kokuyor" du, kiminin "aksanı bozuk" tu, kimi "ham" idi, kimi "giyinmesini bilmiyor" du, kiminin "nişanlısı çirkin" di. En yakın dostlar bile kapıdan çıkar çıkmaz çekiştiriliyordu.
Bu dedikoduları tavana ve uzak duvarlara bakarak dinliyor, ilk es verdikleri anda da konuyu değiştiriyordum. Zamanla dedikodular "sen dedikoduyu pek sevmezsin ama..." diyerek başlatılmaya, daha sonra da diğerleriyle benim aleyhimde yapılmaya başlandı.
İstanbul Efendisi, insanın üzerine haddinden fazla abanıyordu. Kural dayatıcı bir kişiliği vardı. Yoruluyordum.
Yargılamamaya, anlamaya çalışıyordum yaşlı dostumu. Her nasılsa o haliyle kabul etmeye çabalıyordum. Ama onunla ve kardeşiyle yapılan teşriki mesai normal üstü bir enerji gerektiriyordu doğrusu. Kendimiz gibi olmamıza izin yoktu; en ince teferruata kadar onun belirlediği bir formata uygun davranmak ve konuşmak zorundaydık küçümsenmemek için.
Sorduğu soruların yanıtlarını bile dinlemeye üşenen bu muhterem kişi ve gün boyu zilzurna sarhoş, kibrit çaksan tutuşacak gibi duran kardeşinin insanı ziyadesiyle geren, pestile çeviren mavrasına neden katlandığımı anlayamazdım.
Yine de daha önce anlatıldığı unutulup defalarca baştan anlatılan hatıraları, her cümlemin ortasında kesilen sözümü ve her kelimemde maruz kaldığım zorunlu Türkçe dersini fazla sorun etmemeye bakar, günbatımının, rakının ve eski solculuk anılarını dinlemenin tadını çıkarırdım.
Matbuat, sanat ve siyaset dünyasının meşhurlarının adlarının bolca geçtiği entel-magazin muhabbetlerdi bunlar. Alt tabakadan insanların bahsi pek geçmezdi bu anılarda. Onlarla hiç bir teşriki mesaisi yoktu İstanbul Efendisi'nin.
Bir zaafım vardı sanırım: Evinde çok kitap olan ya da çok fazla alafranga kelime bilen kişileri kültürlü, hatta derya, hatta ermiş zannetmek gibi naif bir takıntı işte. Bir bakıma söylem kurbanıydım. Avlanıyordum her seferinde. Aklım sezgilerimi susturmuştu, okuduğum köşe yazıları ve o yazarların kakaladığı hempa kitaplarında okuduğum fasaryalar yüzünden.
Sanırım yanlış formatlanmıştım. Okuduğum gazeteyi, kitaplığımdaki kiloyla alınmış kitapları, hatta belki bu kafayı topyekün değiştirmeliydim.
Bununla da yetinmeyip, "dostlarımı" bir bir gözden geçirmeli, bazı hoyrat kullanılmış manevî kredileri de iptal etmeliydim.
Henüz kafama dank etmemişti sanırım vehbinin kerrakesi.
Bir gün yaşlı dostum, Paris'teyken seyrettiği bir piyesi beğenmeyen Fransız gençlerin sahnedeki sanatçıları yuhalamasının Batılıların "birey" oluşundan, bizim toplumun hiç bir şeyi yuhalamamasının da "bu milletin sürü" oluşundan kaynaklandığını söylediğinde "ama..." diyecek oldum ve hiddetli bir ses tonuyla itirazım ağzıma tıkıldı. Tabii ki beğenilmeyen bir eseri yuhalamak "çağdaşlıktı" ama ben bunu öğrenememiştim.
Cehaletimden utandım, sustum.
Ben kimseyi yuhalayamam. En azından verilen emeğe saygı duyarım. Gösteriyi beğenmezsem, sırtımda yumurta küfesi yok ya, usulca kalkıp giderim, ama yuhalayamam. Ne yapayım, "geri"yim işte.
Bir başka gün, yine Paris'te gördüğü bir musluk tamircisinin volkmeninden Jacques Brel dinlediğini anlatıp, bizdeki musluk tamircilerinin "zevksizliği" üzerine konuşurken, yine "ama" diye itiraz edecek oldum ve yine paylandım.
Bir kez daha utandım cehaletimden.
Ayıptır söylemesi, ben kendimi Parisli gibi değil de buralı gibi hissettiğim için, ola ki musluk tamircisi olsaydım Kayahan falan dinlerdim herhalde, zevksiz olduğumun farkına varmadan.
Bir keresinde de "bu barbar millet denizleri kirletiyor!" diye yorum yapıyordu, dayanamadım, kendisinin de vapurdan inerken koskoca gazeteyi tutup denize fırlattığını hatırlatıverdim. Önce "yok öyle bir şey" dedi, sonra "canım, o gazete değildi ki, broşürdü" diye çevirdi.
Broşür, daha sonraki bir hatırlatmamda otobüs bileti oldu.
Bir diğer gün konu nereden açıldıysa, kadınların rahminin aslında karın boşluğunun kendisi olduğunu, bebeğin barsaklar arasında durduğunu sandığının farkına vardım.
Saygısızlık etmemeye çabalayarak "efendim, rahim dediğimiz şey, dölyatağının sonunda bulunan ve dölyatağına açı teşkil eden girişi dar bir keseciktir; döllenmeden sonra bebek onun içinde oluşan plasentada büyür ve doğum anında patlayan plasentadan dölyatağı boyunca dışarı kayar" diye açıklamaya çalıştım.
Dostum hiddetlendi ve "benden iyi mi bileceksin, rahim denen şey bizzat karın boşluğudur, bebek barsakların arasında büyür ve sezaryen sırasında karın yarılıp barsakların arasındaki bebek alınır!" dedi.
Büyüğümü kızdırmamak için "peki" dedim sustum.
Asıl matrak ayrıntıyı sona sakladım. Bir başka gün ikide bir sözümün kesilip, "oradaki a harfini uzatacaksın, şuradaki e harfini büzeceksin" türü diksiyon derslerinin bir yerinde dayanamayıp, "siz de soğana sovan diyorsunuz ve kimse size Türkçe dersi vermeye kalkışmıyor" deyiverdim.
Demez olaydım, "tabii ki öyle derim, ona sovan denir!" diye çıkıştı dostum.
Tekrar azarlanmaktan korkuyordum ama gene de geri adım atmak istemedim.
"Onun doğrusu soğan'dır efendim" dedim.
"Hayır sovan!" dedi.
Kardeşi üşenmedi, iki fırt votka arasında kalktı sözlüğe baktı, "çocuk haklıymış, burada soğan yazıyor" dedi.
"Hayır sovan, o sözlük yanlış yazmış!" dedi İstanbul Efendisi.
Kardeşi gerilimi algılayınca ayıldı sanırım, gene üşenmedi, tartışma uzamasın diye, gitti bu kez de Meydan Larousse ansiklopedisine baktı, "burada da soğan yazıyor, o değil, biz yanlış biliyormuşuz" dedi.
Bir kez daha "hayır sovan, o ansiklopedi de yanlış!" diye inat etti yaşlı dostum.
Kardeşi hazır ayaktayken tüm duvarları kitap dolu olan odanın bir yerinde üçüncü bir ansiklopedik sözlük daha buldu, ona da baktı, orada da soğan yazıyordu. Ama İstanbul Efendisi'ni "sovan"ın soğan olduğu konusunda ikna etmek mümkün olamadı o gün.
Gerçi o gün ikna edemedik ama bir süre sonra yine bir zorunlu diksiyon dersinin ortasında gıcıklığım tutup da bu "sovan" konusunu anımsatınca, "ben eskiden beri hep soğan derim, uydurma bakiim!" dedi çıktı işin içinden.
Çok olgundu canım, öyle böyle değil.
Az buz değil, yetmişli yaşlarını süren bu "görmüş geçirmiş" dostum, memleketteki neredeyse bütün eski tüfeklerle ahbaplık etmiş, kimileriyle aşklar yaşamış, adlarını gazetelerde kitaplarda falan gördüğümüz büyük sanatçılarla, filozoflarla, siyasetçilerle ma'aile görüşmüş, efsane gibi dinlediğimiz bazı tarihsel olayların kıyısında köşesinde bulunmuştu; kısacası anlatacak çok şeyi olan hoş sohbet bir insandı.
Ah, bir de sohbeti karşısındakini bunaltmadan sürdürme hasletine sahip olsaydı. Belki o zaman tadından yenmeyebilirdi. Ama ne yazık ki, bu haliyle onunla yapılan ahbaplık, büyük ölçüde ket vurma ve sabır demekti. Az önce de dediğim gibi, sorduğu soruların yanıtlarını bile dinlemiyor, daha ikinci cümlede karşısındaki kişinin sözünü ağzına tıkıp ya artikülasyon dersi veriyor, ya da yerli yersiz polemiğe girişiyordu.
Sanırım kol bükmek hoşuna gidiyordu.
Öyle bir mesleği vardı ki dostumun, işini iyi yapmak için demagoji ustası olmak zorundaydı; kariyerinin püf noktası buydu.
Ama "eve iş getirme" huyu tahammül ötesiydi. Duygusal olarak ergenlik çağında takılıp kalmış olan insanlara özgü didişme illetinden muzdaripti İstanbul Efendisi.
Yine de bu muhterem zata ziyadesiyle minnettarım.
Niye mi?
Çünkü onu bu kadar yakından tanıma ve kişiliği üzerine kafa patlatma şansını yakalayamamış olsaydım, ne Masumsun yazılırdı, ne Düşmanlığın Kime?, ne Bir Güzellik Yap, Hayatı Kolaylaştır, ne Eleştiriye Kapalıyım, ne Beyaz Türk, ne de Entel=Yabancılaşma...
O ve yakın çevresi, daha evvelki yazılarımda "niyet tavşanı" diye de adlandırdığım "entel" prototipini ve bu memleketin karın ağrısı olarak gördüğüm Beyaz Türk'ü idrak ettiğim ve tanımladığım canlı bir laboratuvar ortamı oluşturdular farkında olmadan. Onlarla bir dönem bu kadar sık görüşmüş olmak, ister istemez kendi ezberletilmiş değerlerime de farklı bir açıdan bakmamı ve "çağdaşlık, demokratlık" söyleminin ardında sırıtan maskelenmiş despotizmi keşfetmeme olanak sağladı.
Cumhuriyetle birlikte birkaç parçaya bölünen İstanbul sosyetesinin sol kanada düşen kısmı, kendisine "kurtarıcı" rolü biçmişti. Ama kurtarmaya kalkıştıkları işçi sınıfını hakir gören bir tavır içindeydiler.
İstanbul Efendisi dostum, kafa yapısı itibariyle bir zorba idi. Gel gör ki, o kendini "devrimci" sanıyordu. Ve yine gel gör ki, eğer hasbelkader onların alafranga aşireti iktidar kavgasını kazanmış olsaydı, herhalde Fransız Riviyerasından ya da İsviçre Alplerinden piyano çalan, madrigal dinleyen, dilimizi Fransız aksanıyla konuşan "kültürlü" işçiler ithal etmemiz gerekecekti.
Bu nedenle muhterem dostumun bir gün "bu şeriatçılar seçimi kazanacaksa askerler darbe yapsın daha iyi" dediğini duyduğumda da pek şaşırmadım.
"Şeriatçı" dediklerinin ne kadar fundamentalist ya da ne kadar ekmek ve hak peşindeki baldırıçıplak olduklarını fazlaca eşelemeye gerek görmüyor, koskoca İslâmî kültürü sadece "ilkel" bir "eğilip kalkma" mankafalılığı olarak değerlendiriyor, Doğu kültürünü, Çin ve Hint felsefesini, Tasavvufu zerrece merak etmiyor ve "uygarlık" dediği şeyi Avrupa (daha doğrusu Hıristiyan) değerleriyle bir tutuyordu.
Bana göre o cahildi, ona göre o hariç herkes...
Ülkedeki "şeriatçı-lâik" kutuplaşmasının hesaplı yapaylığına değindiğim ve bu yüzden Jakoben-Kemalist gazetenin patron aşığı şirret yazarları tarafından küfür sağanağına tutulduğum günlerde gıyabımda "necdet'in o gazeteden kovulduğu için kuyruk acısı var, ondan eleştiriyor" demiş.
Bunu duyduğumda çok kırıldım. İşin gerçeğini en iyi o biliyordu, ama demek kendisini eleştirdiğim için onun gözünde çamur atılacaklar listesine dahil edilmiştim.
Sözkonusu jakoben gazetenin lideri olan "Aydınlanmanın Cuntacısı" nın bir vakitler beni telefonla arayıp, çizgi romanımda onları eleştirmekten vazgeçmemi teklif ettiğini ve benim cuntacıya "ben emir kulu değilim; bir karikatürist olarak yanlış bulduğum şeyi hicvederim, gazete yönetimine şirin gözükeyim diye yazıp çizdiklerimi değiştirmem" dediğimi ve o gazetedeki köşemi korumak adına kendi kalemimi frenlemeyi reddettiğimi en yakından bilen kişi olduğu halde bu kadar kolay yalan söyleyebilen kişi gönlümden siliniverdi.
Anladım ki hafızayı beşer nisyan ile malulmüş. Demagoglarla sahiden dost olunamazmış.
Aslında çok önceden içime daral gelmeye başlamıştı onun o iddiacı tavrından. Uzatmaları oynuyorduk.
Epeydir ziyaretlerimi elimden geldiğince seyrekleştirmeye çabalıyor, ama ısrarlı davetleri karşısında çaresiz kalıp yine karşısında yerimi alıyordum.
Elinde rakı kadehi "eee söyle bakalım, en son siyasî gelişmeler hakkında ne düşünüyorsun?" diye konuyu açıyordu.
Amaç, beni tartışmaya çekmekti. Kazara bir fikir beyan edecek olsam, daha ikinci cümlemde "hayır yanılıyorsun, öyle değil böyle" diye zıtlaşmaya başlıyor ve ne desem tersinin doğru olduğunda diretiyordu. O nedenle "valla bilmem ki, zaten gazete okumuyorum" falan diye soruyu geçiştirmeye çalışıyor, ama yine de tuzağa düşüyordum. Bir biçimde polemiğe dönüştürebileceği bir cümlecik kaçırıveriyordum ağzımdan.
Her şeyi çarpıtıyordu. Karşısındaki herkesi salak ve kendisini baş edilemez bir tartışma ustası olarak görüyordu besbelli.
Artık sinirlenmeye ve sesimi sertleştirmeye başlamıştım ona karşı. Aradaki 30 yaş farka aldırmayıp "siz karşınızdaki kişiyi hiç dinlemiyor ve anlamak için değil haklı çıkmak için konuşuyorsunuz, bu artık sizin huyunuz olmuş!" diye çıkışıyordum.
Her seferinde "bir daha bu evden içeri adımımı atmayacağım, bu insanla bir daha asla görüşmeyeceğim!" diye öfkeden köpürerek orayı terkediyor, günlerce sinirimden hop oturup hop kalkıyor, sonra yine ısrarlı davetler karşısında yumuşuyor, giderek seyrekleşerek de olsa kendimi yine o manzaralı balkonda iddiacı ihtiyarın karşısında sinir bozucu bir tartışmanın içinde buluyordum.
İstanbul Efendisi ile kalıcı dostluğumuza gölge düşüren asıl sorunun, ondaki kendine dönüklük ve meslekî deformasyon olduğunu, saygısız ve şımarık davrandığını ve eğer ilgi odağı kendisinden başka bir noktaya yönelirse, ya da her söylediğine "peki" diye baş sallamayan birisine rastlarsa, sohbeti tartışmaya dönüştürüp, muhatabının sözünü ağzına tıkmak gibi bir çocukluk yaptığını ve bu hatasını asla görmek istemediğini düşünüyordum.
Günün birinde çenemi tutamayıp yüzüne karşı söyleyiverdim bunu. Sıkı bir kavga koptu. Geri adım atmadım, döktüm eteğimdeki taşları.
Sonunda tartışmalar adamakıllı sertleşti ve kalkıp gittim, bir daha da hiç uğramadım oraya. Sildim defterimden İstanbul Efendisi'ni.
Taa ki münzevî kardeşi alkolden ve mutsuzluktan ölene kadar.
Geçen yaz bir gün ortak bir tanıdıktan e-posta geldi; "dostumuz M...'yı kaybettik, cenazesi yarın şu camiden kalkıyor" diye.
Kimin sözüydü unuttum, "ölümün olduğu bir dünyada daha ciddi ne olabilir?" gibi veciz bir cümle kalmış aklımda.
Birkaç yıldır ne arıyor ne semtine uğruyordum İstanbul Efendisi'nin. Her davetinde bir bahane uydurmuş ve gitmemiştim. Sonunda o da vazgeçmişti abanmaktan. Kurtulmuştum. Ama ortada bir cenaze vardı o gün, daha fazla katı davranamadım.
Telefon ettim, başsağlığı diledim. Ertesi gün de kalktım cenazeye gittim.
Yakınları bir bir ölüyordu. Yapayalnız kalmıştı artık. Yaşı seksene dayanmıştı. Onca yıllık dostluğu lüzumsuz bir "şeriat-lâiklik" tartışması ve bundan sonra değişmesi imkânsız çarpıtma huyu yüzünden bitirmeye kıyamamıştım sanırım. Konaklarda dadılarla halayıklarla büyütülmüş, ilerlemiş yaşına rağmen şımarık paşa torunu tavırlarını aşamamış, buluğ çağının kendine dönüklüğünde takılıp kalmış şu yaşlı insana böylesine bir "defterden silme" cezasının biraz acımasız olduğunu düşündüm belki. Cenaze töreninden sonra kendimi gene aynı balkonda, aynı sandalyede, ama neyse ki siyaset tartışmadan ve kan beynime sıçramadan otururken buldum.
O semte uğramadığım yıllarda, tanıdığı yazarlardan biri onun 70 küsur yıllık anılarını kitaplaştırmış, görüşlerimi almak için beni de aramıştı. Bir bahane uydurmuş, yazarla buluşup görüş bildirmekten kaçınmıştım.
Ne diyecektim ki? "Hayatını yazdığınız kişiyi çok çiğ buluyorum; şu yaşına gelmiş ama durulamamış, hâlâ ergenlik çağındaki gençler gibi didişerek tatmin arayan sıkıcı biri" mi deseydim? Kim kendi biyografisinde böyle bir yorum okumak ister?
Malum, şimdi entel-magazin biyografiler moda. "Ben bütün meşhurları tanırım, onların gizli sırlarını bilirim" klişesinden yola çıkıp, ne kadar meyhane dedikodusu varsa ortaya döker, herkesi çekiştirir, ama kendi ayıplarından tek kelime söz etmezsin.
Dedikodu her mevsimin turfanda sebzesi. Kitabını peynir ekmek gibi sattırır.
Magazin-biyografi yayınlanınca gördüm ki, bendeniz de çamur atılabilecek kadar meşhur biriymişim.
Dedim ya, ömrünün son yıllarında topyekün dedikodu hulâsası yayınlayıp içinin kirini boşaltmak moda. İstanbul Efendisi, pislik attıkları arasında benim de olduğum biyografisini adıma imzalamış, hediye etti.
Bir solukta okudum.
Efendim, pek hırçınmışım ve alınganmışım, çünkü alttan alta satılmışın teki olduğumu düşünüyor, buluttan nem kapıyor, "vay, sen bana ördek mi dedin?" diye maraza çıkarıyormuşum. Dahası, belli etmiyormuşum ama diplomasızlığın ezikliği içinde kıvranıyormuşum. Biz "otodidakt"lar böyle olurmuşuz. Eylülist dönem başka seçenek tanımadığı için "o işleri" yapan ama gizlice suçluluk duyan biriymişim...
Onunla aramızda geçen iç daraltan dalaşmaların içeriğinden, meşhurlara ve seçkinlere düşkünlüğünden, ısrarla davet ettiği konuklarına karşı takındığı saygısız şımarık tavrından, hem elâlemin sofra kültürünü küçümseyip hem de yemek masasında "horrrk!" diye burun sümkürmesinden, en samimi arkadaşı bile evden çıkar çıkmaz arkasından çekiştirmesinden, bağnazlığından, cehaletinden, bilmediği şeyleri biliyormuş gibi yapmasından, demokrasiye inançsızlığından, halka ve halkın değerlerine karşı beslediği düşmanca duygulardan ve bütün bunlara karşı bende oluşan ikrah duygusu nedeniyle artık davetlerini reddedip semtine uğramadığımdan, onu arkadaşlıktan sildiğimden hiç söz etmemiş. Bunun yerine biyografinin yazarının da farkettiği gibi, "kendisini kıran kişilere kara çalma" huyunun gereğini yapmış.
Bana gelince... Hayat bu, belki de aynen iddia ettiği gibi biriyimdir. Hatta belki kat be kat sefilimdir.
Peki ama muhterem, hani nerede yukarıda zikrettiğim çatışma ve kopma nedenleri? Niçin sizi defterden sildiğimi ve artık semtinize uğramadığımı anlatmadınız yazara? Niçin kendinizle yüzleşmediniz? Niçin kitabınızı ithaf ettiğiniz o genç arkadaşlarınızın tamamının aslında benim arkadaşlarım olduğunu, sizi özel şoförünüzmüş gibi arabasına atıp gezdiren, saygı gösteren, hastalandığınızda tedavi eden o çocukların hem arkasından konuşup hem de davetlerine icabet ettiğinizi, bencilliğinizi, saygısızlığınızı, ikiyüzlülüğünüzü, bu huylarınız yüzünden etrafınızı çölleştirmiş olduğunuzu sakladınız?
Onlar yok. Hepsi hasıraltı edilmiş. İstanbul Efendisi yalnızca kendini haklı çıkaracağını sandığı malzemelerden bir kolaj hazırlayıp, daha bir sürü tanınmış kişi gibi bendenizi de alafranga cemaatin meyhane masası dedikodularına havale etmiş.
Ama ben bu çiğliği yapmamaya özen gösteriyorum. Bu yazıda onun şeceresini değil karakterini anlattım sadece. Bu da benim -cemaat havuzuna değil- tarihin denizine bıraktığım belge. İçinde bir sürü "meşhur"adı geçmediği için magazin değeri pek yok. Ama belki karınca kararınca bir insan portresi çizmeyi başarmışımdır.
Dilerim bundan sonra dostlarımı daha titizlenerek seçerim. Dilerim bir daha hiç böyle ağzımda metal tadı bırakan bir kopuş yazısı yazmak zorunda kalmam.
Doğrudur, bendeniz otodidaktım. Bunun ne sakıncası var bilemiyorum ama öyleyim işte. Ezberden değil el yordamıyla yaşıyorum. Her gün bir şey öğrenmekten ve öğrendiklerimi başkalarına da aktarmaktan haz duyuyorum.
Öğrenmenin yaşı yoktur derler, yıllar yılı içime attığım ama bu yaşıma kadar farkına varmadığım birçok "ezikliğim" de olabilir. Niye olmasın ki? Varsa henüz keşfedemediğim bir şeyler, onları da er geç öğrenirim. Ertesi gün de okurlarım öğrenir.
Diğer yandan, biliyoruz, diploma çok mühim bir şeydir, onsuz herhangi biri olanlar için. Özellikle de yapay boyaların döküldüğü noktada joker olarak kullanmak, hınç çıkarmak açısından, çok mühimdir.
Ama bazen insanlar seksenine merdiven dayadığı halde, hem de pek önemsediği, maarif vekâletinden verilmiş meslek diplomasına rağmen, aslında kadim bir imtihan yeri olan bu dünyada pişemeden gelip geçiverirler.
Böyleleri için şöyle der "diplomasız" Hintli:
"Bu şahsiyetle daha çoook döner o, Samsara çarkında!"
Eskiden böyle antika insanlarla tanışınca gırgır olsun diye "gelecek hayatında dünyaya bamya olarak gelecek" derdik. O belki soğan olarak gelir:)
Seyit Balkuv - 27 Mart 2008 (09:54)
Yazıyı okurken şunları düşündüm: Acaba sizin en güzel yazılarınızı yazmanıza sebep olan bu Beyaz Türk'ün bu yazılardan haberi var mıdır? Ya da diyelim, tesadüfen birileri ona okutmuş olsaydı kendi üzerine alınır mıydı?
Bence o kişiye teşekkür borçlusunuz. Sizin (bir biçimde) mürşidiniz olmuş.
Suzan Balıkçıoğlu - 25 Aralık 2008 (17:25)
Necdet Şen yazıları
Ali Türkan
Hava da bi güzel, saatlerce oturmuşum, hava kararmış. Baktım, bizim Hannes de inmiş. Tam seslenecektim, biriyle konuştuğunu gördüm. Biz de camiden gelmedik buralara. Hayatı, büyük şehirde ne ayaklar döndüğünü az çok biliriz.
Bildiğimiz üzüntü duygusunu depresyon&q…
Bunalım Burhan » Ayol, bunlar sağlam insanı…
Erkin Baba da taklit sayılır Bakınız: John Lennon…
Ali Sedat Çetinkoz » Çocuğun istikbali sözkonusu
ABD'de birçok aile (özellikle de kentli, okum…
Minik Ülkü » Çocuğun istikbali sözkonusu
Milliyet gazetesindeki haberi okuyunca aklıma…
Cekni Kılsın » Vostok Gölü
Cumhuriyetin zorlanarak da olsa itiraf edilen…
Erdem Abaka » Talât Paşa Ruhu
İki şeyi birbirinden ayırmak lâzım. Dünyada sosyalizm diye bir şey hiç olmadı. İslâm'ın başına gelen tabiri caizse, sosyalist teorinin de başına geldi.
Hikmet Kıvılcımlı
Bugün hâlâ -gözü kararmış vurguncu, derebeği, ezgici olmayan- her Mümin ve Müslüman, o Ganimet Sûre'sinin en birinci ayetini bir, bir daha, namusluca okuyup anlamıya çalışabilir. Kur'an ortadadır.
Erdem Abaka
Bir "milletler topluluğu" yaratma hayalinden bir çırpıda vazgeçerek, adına ihtilâl yapılan halkların kanları ve acıları üstüne çelik bir çekirdek inşa eden İttihatçı zihniyet, Türk halkının sırtına taşınması zor bir yük bindirdi.
Hülya Yalçın
Canlıların yaşam hakları doğumla başlar ve biri diğerinden üstün kılınamaz. Hele ki "KÜRK" kullanmak için öne sürülebilecek hiç bir tartışma götürür mazeret yoktur.
Yüzyılın aşkı: Güzide ve Bilal
Gökhan Akçiçek
Hayat her aşkı sonlandırmak istese de, buna direnen âşıklar, aşkı son nefeslerine kadar taşıyorlar. Gövdeden çıkıp, ruhta eriyen aşk, yaşama sunduğu insan sevgisinin tutkulu bu inadı karşısında, bazen ölümü bile çaresiz kılabiliyor.
"Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarz-ı İcrasına Dair"
Melih Özel
Hazır giyim elbiselerimi diken kişileri tanımadığım gibi, hastalarımız da kendileri ile ilgilenen hekimleri tanımıyorlar artık. Halbuki ben hastalarımın hatıralarında, diktiği kumaşa, sevgiliye dokunur gibi dokunan dilsiz terzimin bende yer ettiği gibi yer etmek istiyorum.
Hikmet Kıvılcımlı
İşveren Sınıfı, en normal "Sermaye Birikişi" dediği çapulla adam olmuştur. O çapul, işverenin kendi anayurdundaki milyonlarca küçük üretmenin; esnafın, köylülerin mülkceğizlerinden edilmeleri demektir.
Çocukken yağmurun kokusu da başka
Melih Özel
Toprak kokusunu mu özlemişim, çocukluğumu mu? Bilmiyorum. Belki de o kokunun beynimde oluşturduğu elektriksel aktivitenin uyardığı alanlar, o hatıralara aitti. Çok güzeldi o kokuyu yeniden hissetmek.
Gökhan Akçiçek
Bizden başka evrenin tüm konukları hep susuyormuş oysa. Ağaçlar, kelebekler, gökyüzü, karıncalar, tırtıllar, solucanlar… Binlerce lâkırdının içinde susarak var olanlar varmış.
Densizlikler denizinde boğulurken
Melih Özel
"Ben de densizlik yapmalıyım!" diyorum kendi kendime. Başka çaresi yok. Belki böylece boğulmam. Ne bileyim, belki su üstünde kalmanın yolu budur.
Gökhan Akçiçek
Onları tanımanın en kolay yolu, yüzlerine, özellikle gözlerinin içine ısrarla bakmaktır. Bakışlarını ilk kaçıran onlar olacaktır. Neden dersiniz acaba? Her kardeşle azalmanın ıstırabı mıdır bu?
Ali Sedat Çetinkoz
Boyumdan büyük lâflar ettiğime bakmayın, baştan söyledim, bunlar bir demlik çay içilip öyle yazılmış şeyler. Başkaları ülke bile yönetmiş böyle kafayla, ben anayasa kaleme alsam ne olur?
Damgasızların orgazmı 12 dakikaymış
Deniz Türkoğlu
Düşünsenize sayın Ayşe Hanım, hayvanı tam damgalayacakları esnada gelen geçen, bakan eden, öyle olmasın böyle olsun, orasına basma burasına bas diyen bir seyirci topluluğunun önünde yapılır mı bu işler?
Zeynep Bozboğa
2000'li yıllar ise başlı başına fiyaskoydu. Sanmıştık ki 2000'li yıllarda uzaya gideceğiz. Bizdeki de ne hayal gücü ama, Kıbrıs'a git desen gidecek paramız yok, uzaya baya baya niyet besledik.
Hikmet Kıvılcımlı
Toprak toptan Kamu'nun adına, bugünkü deyimi ile "Devletleştirilmiş" bulununca, bu Toprak temeli üzerinde kurulu politika üstyapısı kendiliğinden "Devletlû" (Devletcil yahut alafranga deyimiyle: Devletsel) olur.
Bilge Bozkurt
Gazete, dergi, internet sayfalarında, her gün sayısı artan bu yeni yaşam umutlarına bakınca içim kıymık kıymık oluyor. Öde öde bitmez banka kredileri geliyor aklıma önce, ardından bu kusursuz evciklere sığışmak için ödenen büyük bedeller.
Beraber ve solo şarkılar; beğen, yorum yap, paylaş.
Erdem Abaka
Yanı başınızdayken hayatınızda olmasından şikâyet ettiğiniz bu köylü çocukları, Kürt meselesi ortadan kalktıktan sonra ait oldukları kastlarına gönderilmek üzere şimdilik yine sizlerin çıkarlarına hizmet ediyor. Yaşarken de kurtulamıyorlar sizden ölünce de.
Sevdikçe beni, sen kendini tanıdın
Deniz Türkoğlu
Bunca mutsuzluğun sebebi, "sahiciliğin" ağır faturasından kaçmakla ilgili olabilir mi? Şimdi biz, -bazılarımız, herhalde- vıcık vıcık sahte ve bir o kadar da samimiyetsiz miyiz yani?
Erdem Abaka
Terörle mücadele adına 90'lı yıllarda işlenen faili meçhul cinayetler toplumsal hafızada izlerini hâlâ korumaktadır. Dönemin Başbakanlarından Tansu Çiller'in "Devlet için kurşun atan da şereflidir, kurşun yiyen de…" sözleri de öyle.
Deniz Türkoğlu
Susanların sabrına, tahammülüne, affediciliğine, yüzümü döndüğüm her yerde bir savaş narasının atıldığı bu memlekette, bugün, bu günlerde, her zamankinden çok inanmayı, en azından Adem'in bana öğrettiğinden daha da çok inanmayı, ne kadar istediğimi anlatamam.
© Derkenar - Sitedeki içerik 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasası ile korunmaktadır. Yazılı izin olmadan kopyalanamaz, çoğaltılamaz, değiştirilemez, başka mecralarda kullanılamaz. Ancak uzunluğu 200 kelimeyi geçmemek, yazar adı ve kaynak belirtmek ve bu sayfaya link vermek kaydıyla yazılardan alıntı yapılabilir.
(Ayrıntılı bilgi için, bakınız »
Derkenar'ın Manifestosu)
Şu an 85 cici çocuk Derkenar'a bakıyor
Yazı Boyutu
Büyük
Standart