Patronsuz Medya

Melâmet Hırkası

Melâmilik nedir ve bu konuda bilgi sahibi olmak için hangi kaynaklardan yararlanabilirim?

Ender Sucu - Aralık 2004

* * *

Melâmet Hırkası

Melâmilik; 'Ben hiçim Allah var' demektir. Melâmi nefsini yenendir. Eskiden Anadolu' da tarikat şeyhleri gurur ve kibire kapılınca onlara muhalif olarak kurulmuş bir tarikattir melâmilik. Melâmilik tüm dünya nimetlerinden vazgeçerek, kendini kınayıp kınatarak, her türlü şan şöhret itibardan ve mevkiden vazgeçerek yaşamayı seçmek ve bu yoldan geçerek olgunlaşmaya çalışmak yoludur.

Melâmilik varılacak nokta değil, o noktaya varmak için geçilen kapıdır. Melâmet hırkası ise; ibadet de gizli kabahat de/inanç da formatında bir anlayışa meyil vermislerdi. Dışardan gözlemlendiğinde kimsenin, bu anlayışa bağlı insanların Allah yolunda bir yaşam sürdüklerini anlaması mümkün değildi. Zira, böylesi bir imaj için kendilerince hal ve hareketler geliştirmişlerdi. Misal, yasak emirleri yapar görünmek gibi. İşte melâmet hırkası da kendini gizlemek için giyildiği varsayılan imgesel bir hırkadır.

Dharma - Aralık 2004

* * *

Melâmet Neşesi

Melâmilik biraz "köpeksilik" feslefesini de andırır. Benlik duygusunu alt etmek ve "hiçleşmek" yolunda bir adımdır. Yani gururdan, kendini önemsemekten azade olmayı... "Ar-ı hayâ şişesini taşa çaldım, kime ne?" diyen halk deyişi tipik bir Melâmî mottosudur.

Bir de Melâmet Neşesi vardır ki, onu ancak dünya heveslerinden kurtulabilmiş olanlar tadabilir.

Enel Hâk - Aralık 2004

* * *

Mansur' un hırkası?

Enel Hâk' ı görünce Hüseyin Mansur Hallâç geldi aklıma. Dilini kesmeye sıra geldiğinde bir saniye izin istemesi ve: "Allahım, bana senin için bu işkenceyi reva görenlerden rahmetini esirgeme. Senin aşkın uğrunda beni, elimden, ayağımdan, gözlerimden, dilimden, başımdan ve canımdan ayıran bu kullarını affet! Affet Allah' ım, onları affet; aşkın hürmetine affet" sözleri aklıma geldi.

Melâmiliğin anlamını da tastamam ifade eden sözler... Birden aklıma Mansur' un hırkası geldi. Mansur' un ölmeden önce bir dervişe, öldürüldükten sonra Fırat nehrine bırakılmasını vasiyet ettiği hırkası. "Cesedimi yaktıktan sonra küllerini Dicle' ye dökeceklerdir. Korkarım ki nehir taşıp Bağdat' ı basmasın! O zaman hırkamı nehrin kenarına götürüp at!" Gerçekten de nehir kabarmaya başlayınca derviş hırkayı Dicle' nin sularına bırakır ve Dicle sakinleşir, yatışır. Bağdat' da sular altında kalmaktan kurtulur.

Acaba diyorum, melâmet hırkası Mansur' un hırkası mı?

Dharma - Aralık 2004

* * *

Yalın ayak başı kabak

Derler ki, "Sufî kelimesi dervişlerin giydikleri sûf adı verilen kaba örgülü kumaştan gelir". O zamana özgü bir "imaj meykır" icadı yani. Hani şu Gülün Adı filmindeki Fransiskan keşişlerin giydiklerine benzer, dünya malına çula çaputa değer vermediklerinin işareti olarak üzerlerine geçirdikleri dikişsiz ak (veya ne renkse artık, o renk) libas... Adını belki Hallac'ın hırkasından belki de hırka kelimesinin "kıyafet" anlamında da kullanılan genel bir terim olmasından almıştır, ama görünen o ki, melâmet hırkası, kürkten kaftandan vaz geçip çile ve yoksulluk hırkasını giymeyi, maddiyatın kölesi olmaktan kurtulmayı, en azından çabalamayı temsil ediyor olsa gerek. Yani ben öyle algılıyorum.

Enel Hâk - Aralık 2004

* * *

Kayıttan azade fikir ve zikir sahibi

'Sûf' kelimesi arapçada 'yün' anlamına gelir. İbn Haldun, Mukaddime' de sufiliğin tanımını sizin yaptığınız şekilde yapar. Bu arada sufilikle melâmiliğin farklarını da atlamayalım. Melâmilikte sufilikte olduğu gibi ayin, tekke, zaviye vs. gibi şekilsel özellikler yoktur. Melâmiler kendilerini 'kayıttan azade fikir ve zikir sahibi olarak tanımlar.

Dharma - Aralık 2004

* * *

Melamilikte tekke

Meydan Larousse'da Melamilikte tekkelerin, törenlerin olduğu yazılıyor...

mustafa - Aralık 2004

* * *

Aşikâr tekke ve törenler Melâmiliğin ruhuna aykırı

Benim okuduğum bazı kaynaklarda da tekke ve tören benzeri şekilsel özellikler var. Bazı kaynaklarda ise tam tersini, yani üstteki yazıda yazdığım şeyi yazıyor. Böyle olması bana mantıklı geldi. Bir Melâmi, Melâmi olduğunun bilinmesini istemez. Melâmiliğin ruhuna aykırı. "Melâmilik, Batı'da kinizm ya da sinizm diye bilinen felsefenin buralardaki benzeridir. Osmanlıcası "kelbiyye" (köpeksilik) demektir. Sinoplu Diogenes gibi, Yunus gibi, Jack Kerouac gibi, en önemlisi, Ergüder Yoldaş gibi, yani köpeklerin önüne atsan yemeyeceği yemeklere talim ederek, tüm dünya nimetlerinden vazgeçerek, kendini kınayıp kınatarak, her türlü şan şöhret itibardan ve mevkiden vazgeçerek yaşamayı seçmek ve bu yoldan geçerek olgunlaşmaya çalışmak yoludur.

" KİNİZM: Hedonizm karşıtı çileye dayalı bir öğreti. Yunanca "köpek" kelimesinden gelir, köpekizm gibi bişey yani. Bütün aile bağları toplumsal kuralları ve benzeri kuralları reddeder. Kinizme göre herkesin amacı mutluluktur ve buna sadece kendini kurallardan soyutlayıp doğanın bir parçası olarak serbest bırakarak ulaşılabilinir Sinistlere göre; insan tam anlamıyla bağımsız olmalıdır. Mutluluk için bu zorunludur. Yaşamın amacı elbette ki mutluluktur. ve gerçek mutluluk insanı bağımlı kılan güzellik, lüks ve zenginlik gibi değerlerden uzak kalınarak sağlanır. Milli Eğitimin ders kitaplarında yazılan ve dayatılan bilgilerin tamamı doğru mu? Ansiklopedilerde yazılan herşeyin de doğru olduğuna inanmıyorum. Kısacası melâmiliğin felsefesi ortada. Mantığım da bir önceki mesajımda yazdıklarımın doğru olduğunu söylüyor.

Dharma - Aralık 2004

 

Benim de diyeceklerim var…

Ad Soyad
e posta   (yayınlanmayacak)
« 9736

Mavra

Editörün Önerisi

Sosyolojik bir vaka olarak pantalon ütüsü

Ali Türkan

Az önce muhabbet ettiğim arkadaşlar, yalnızca kadın bedeninin bir bölümü hakkında konuşmamış, o bölümle ilgili tüm "gizli" emellerini de bir güzel ortaya saçmışlardı.


Son Yorumlar

Bildiğimiz üzüntü duygusunu depresyon&q…
Bunalım Burhan » Ayol, bunlar sağlam insanı…

Erkin Baba da taklit sayılır Bakınız: John Lennon…
Ali Sedat Çetinkoz » Çocuğun istikbali sözkonusu

ABD'de birçok aile (özellikle de kentli, okum…
Minik Ülkü » Çocuğun istikbali sözkonusu

Milliyet gazetesindeki haberi okuyunca aklıma…
Cekni Kılsın » Vostok Gölü

Cumhuriyetin zorlanarak da olsa itiraf edilen…
Erdem Abaka » Talât Paşa Ruhu

 

Web Gezgini

Sosyalizmin Muaviye´si Stalin'dir

İki şeyi birbirinden ayırmak lâzım. Dünyada sosyalizm diye bir şey hiç olmadı. İslâm'ın başına gelen tabiri caizse, sosyalist teorinin de başına geldi.

Demir Küçükaydın (Adil Medya)


Son Yazılar

İslamlık ve Sosyalizm

Hikmet Kıvılcımlı

Bugün hâlâ -gözü kararmış vurguncu, derebeği, ezgici olmayan- her Mümin ve Müslüman, o Ganimet Sûre'sinin en birinci ayetini bir, bir daha, namusluca okuyup anlamıya çalışabilir. Kur'an ortadadır.


Talât Paşa Ruhu

Erdem Abaka

Bir "milletler topluluğu" yaratma hayalinden bir çırpıda vazgeçerek, adına ihtilâl yapılan halkların kanları ve acıları üstüne çelik bir çekirdek inşa eden İttihatçı zihniyet, Türk halkının sırtına taşınması zor bir yük bindirdi.


Kürk cinayettir!

Hülya Yalçın

Canlıların yaşam hakları doğumla başlar ve biri diğerinden üstün kılınamaz. Hele ki "KÜRK" kullanmak için öne sürülebilecek hiç bir tartışma götürür mazeret yoktur.


Yüzyılın aşkı: Güzide ve Bilal

Gökhan Akçiçek

Hayat her aşkı sonlandırmak istese de, buna direnen âşıklar, aşkı son nefeslerine kadar taşıyorlar. Gövdeden çıkıp, ruhta eriyen aşk, yaşama sunduğu insan sevgisinin tutkulu bu inadı karşısında, bazen ölümü bile çaresiz kılabiliyor.


Etiketler





Şu an 178 pasif seyirci Derkenar'a bakıyor

   

Yazı Boyutu
428 - 1779 - 1894  
©