Ali Türkan - 19 Kasım 2001
Çocukluğumda şahit olduğum ve bir türlü unutamadığım bir olayı anımsadım bugün.
Akşam saatleriydi. Yağmurdan, kadın eşyası satan bir dükkânın tentesi altına sığınmıştım. Genç bir çift geldi. Vitrindeki eşyaya bakarken konuştuklarını duydum ister istemez. Evlenme hazırlığı yapıyorlardı sanırım. Kız, vitrindeki geceliklerden birini beğendiğini söylüyordu.
Adamın cevabını hâlâ unutamıyorum:
"Naylon geceliği orospular giyer."
Aklım ermeye başladığından beri o kadını düşünürüm sık sık. Ne olmuştur evlilikleri acaba? O gün nişanlısı, şimdi kocası olan adamla ilişkisi nasıldır? Giyemediği naylon geceliğin acısını nasıl çıkartmıştır kocasından? Kızlarını nasıl yetiştirmiştir? O gün naylon gecelik olan orospuluğun sınırı, o kadının ve kızlarının dünyasında, nerede başlamakta, nerede bitmektedir şimdi?
Evet, Türk toplumuna, belki "erkek egemen" denilmez artık ama belli bir anlamda o günlerin "izi" belirliyor her şeyi.
"Ezilenlerin" kurtulmak için ezeni model aldıkları bilinir. Mesela Hintliler İngilizler'e, Meksikalılar Amerikalılar'a, Kürtler de Türkler'e benzemeye çalışırlar. "Kadının Adı Yok" kitabındaki "model" de erkektir; hem de iş hayatında başarılı erkek.
"Bizim" kadınlarımızın da "kurtuluşu" kendilerini ezen o erkek anlayışını model almakta gördüklerine inanıyorum bu yüzden. Ezilmemek, eşit ilişkiden yana olmak yerine, ezmeyi tercih ediyorlar. "Ben bunun hesabını, akşam sorarım" diyen o kadar çok kadın gördüm ki çevremde. Neydi akşam soracakları hesap? Yatağa yatacaklar, adam sokulacak, o da "vermeyecek" ve istediği olacak? Bu ne zavallı bir birliktelik, bu ne acınası bir "silah"tır böyle?
Naylon gecelik giyemeyen annelerin kızları, annelerinin hatalarını yapmamak için, babalarının hatalarını yapıyorlar sanki. Biri kaba gücüne dayanarak isteklerini yaptırıyor, öteki "erkek" dediği adamın zaafını kullanarak. Araçlar farklı olsa bile amaç aynı yani.
Kaybolan, kadınsı yumuşaklık mı bilmiyorum. Ama kadınların erkeklere benzemeye, erkeklerden bağımsız, yalnızca "ezenin" var olduğuna inanmaya başladıkları bir devirdeyiz sanırım. Çünkü gözlerinin önündeki model, yalnızca ezerek elde etmiş her istediğini. Ez de, nasıl ezersen ez.
Geçen gün (TRT İNT'de) bir şey gördüm. Sanırım anlatmak istediğim şeyi en kolay o dizide gördüğüm (adını bile bilmiyorum) şeyle anlatabileceğim.
Adam, karısının yaptığı kuru fasulye yemeğine övgüler dizmektedir. Belli ki uzun zamandır karısından bu yemeği yapmasını istiyordur. Bir keyif, bir keyif yani. Adam yemeğini yerken, kadın "ağabeyin geldi mi?" diye sorar. Galiba ağabeyinden yüklü bir para alacaktır ve kadın da bu parayı beklemektedir. Adam da (tam hatırlamıyorum, mealen yazayım) "valla isteyemedim, hem ağabeyimin durumu da kötü, biraz yardım etsek diyorum" gibi bir şeyler söyler. Kadın bu lâf üstüne birden şirretleşir, bağırıp çağırmaya başlar, bir yandan da adamın önünden o çok sevdiği yemeğin tabağını almaya yeltenir. Adam bunun üzerine, "bırak canım, şaka yaptım, parayı da aldım" der. Az önce şirretleşen kadın da gülmeye ve kocasına sarılmaya başlar; adam da fasulyeyi yer.
Bu ne annem bu? "İstediklerimi yap, istediğini yapayım" mı? Ne kaaa ekmek, o kaaa küfte ha! Birinin, eşinin sevdiği yemeği yapması, mahremiyetini sevdiğiyle paylaşması, ne bileyim, yorgun eşinin omuzlarına masaj yapması falan (ister erkek, ister kadın) belli koşullara mı bağlı yani? Bu mu sevgi?
Babalarımız çok ayıp ettiler analarımıza; kabul. O kuşakta karısının ağzını burnunu kıranından tut, eve, karısının yatağına pavyondan "karı" getirenine kadar nelere rastladık. Hiç sevmediler birbirlerini. Şimdi kocalarını sevmeyen o anaların kızları, sevilmeyen kocaların diyetini bize ödetiyorlar. Babaları analarını sevmedi diye üzülen, karılarına öyle davranmamaya yemin eden oğullar da, babalarının günahını gönüllü ödüyorlar işte. Galiba alan razı, "veren" razı. Bize de ne düşüyor bilmem.
Ama sevdiğim bir kadının ayaklarını yıkamaktan da, ona menemen yapmaktan da yüksünmem. Yeter ki o kadın bunları neden yaptığımı anlasın ve meselâ ayağına su taşınırken, babasına ne biçim "geçirdiğini" düşünmesin.
Tabii en güzeli, herkes kendi ayağını yıkasın ve herkes kendi menemenini yapsın. O zaman "sana bunu yaptım, saçımı süpürge ettim, en kıymetli hazinemi verdim" zırvalarından sevgiye yer kalır belki.
Kadınsı yumuşaklık kayboldu galiba. Erkek gibi düşünen, toplumda erkek gibi başarılı olmak isteyen, hatta erkek gibi olabilmek için askere bile gitmek isteyen kadınlar sardı ortalığı. Kadınlar, dünyayı güzelleştirme fırsatını, erkek gibi olabilmek adına kaçırdılar bana sorarsan. Çünkü sınanmış ve boku çıkmış bir modeli kendileri adına keşfettiler. Erkeklerini yontmak yerine, yumuşattılar yalnızca. Şimdi her erkek "götürebildiği" kadın ve her kadın da önünde diz çöktürdüğü erkek sayısı kadar "başarılı".
Yani düzen böyle şeyleri besliyor da. İyi de birader, hiç mi akıl yok millette?
Altmışlı-yetmişli yılların erotik veya porno filmlerinin başımıza sardığı naylon gecelik fetişizmi, çağdaş filmlerde çırılçıplak yatma moduna geçildiğinden, imal edildiği madde kadar yapay ve demode bir genelev ritüeline dönüştü. Ama kadının eşya gibi kullanıldığı o filmler yine çekiliyor. Naylon gecelik de, bu filmleri talep edenler kadar kadınsı bir tercihtir.
Kadınlarsa, hâlâ erkeği köle etme hırsı ile yazık edilen ömürlerini yaşıyorlar. Bu en ölümcül modernite hastalığıdır: Ben kazanayım, ben eğleneyim, ben yaşayayım, ben, ben!
Erkek kadını, kadın erkeği, köle yapmadan yaşayamaz mı oldu? Yanyana iki koltukta oturmak yetmiyor mu ki, gözümüzü birbirimizin koltuklarına dikerek savaşıyoruz? Kaç yılımız kaldı ömrümüzde böyle hırslara harcayacak? Aha, kadına kendi iliğinden çocuk da yapıyor bilim; hadi çıkartın tamamen hayatınızdan o zalim erkekleri ve hakkınız olan Amazon Devletini kurun!
Ama dikkat edin, bütün hayatınız, hep erkeklerin biçtiği rolleri oynadığınız bir komplo teorisinde geçiyor olmasın sakın? Şimdi bir düşünün bakalım, neden Okan Bayülgen ve Beyazıt Öztürk, programlarında canlı telefona sadece kadın alıyorlar?
Ali Sedat Çetinkoz - 15 Şubat 2008 (13:25)
Güzel bir yazı. Uzun süre uçuruma bakarsanız bir süre sonra uçurum da size bakmaya başlıyor. Benzeşiyorsunuz. Kadınların tersten okuma yetenekleri oldukça gelişkin.
Kadınsı sıcaklığımızı kaybettiğimiz doğrudur, ama birazda erkekler bizi kabul etsin diye toplumun her köşesinde kadınların başarıları o kadınsı sıcaklığa(!) bağlanıp mal edildikçe kadın da gerçek anlamda sahip olduğu sıcaklığı farklılığı korumak yerine terkediyor ve erkekleşiyor; daha doğrusu erkekliğin(!) kötü kopyaları haline dönüşüyor.
Ne zaman kadın dilini, hayata kadın bakışını o yumuşaklığı o yumuşaklığın altında ki gücü anlatan, adeta kadın gibi anlatan bir erkek yazar, erkek bir yönetmene rastlasam, eserlerinde bu kadar kadına değebildiği bu kadar yaklaşabildiği için kadın kalmak isterim.
En az onların erkek kalmasını istediğim kadar. Biribirimizin kopyasına dönüştüğümüz dünya çok sıkıcı ve sıradan farklılıklarımızın farkına varıp kendimize ait bir dil yaratmak ümidi ile, daha az sidik yarışına...
Selin Yılmaz - 5 Haziran 2008 (16:13)
Nedense, bu çakma erkekleşmenin arkasında, kadın erkek arası eşitlik çabalarının arkası boş, hissiyatı eksik tavrını görüyorum. Kadın ve erkek doğasından gelen kimi eksiklikleri baltayla yontmaya, tarafları eşitlemeye çalışmak, doğayı anlamamış ve zarafetini takdir edemeyen aydınların, okumuşların, bilgililerin işi.
Tyler Jones - 16 Mart 2010 (23:04)
Ali Türkan yazıları
Deniz Türkoğlu
Birinci sahnede karanlıkta bir evin çatısı tutuşmuş yanıyordu. İkinci sahnede karanlıkta bir adam üst katın balkonuna çıktı. Üçüncü sahnede aşağılara baktı, "Bir merdiven yok mu?" diye sordu.
Bildiğimiz üzüntü duygusunu depresyon&q…
Bunalım Burhan » Ayol, bunlar sağlam insanı…
Erkin Baba da taklit sayılır Bakınız: John Lennon…
Ali Sedat Çetinkoz » Çocuğun istikbali sözkonusu
ABD'de birçok aile (özellikle de kentli, okum…
Minik Ülkü » Çocuğun istikbali sözkonusu
Milliyet gazetesindeki haberi okuyunca aklıma…
Cekni Kılsın » Vostok Gölü
Cumhuriyetin zorlanarak da olsa itiraf edilen…
Erdem Abaka » Talât Paşa Ruhu
İki şeyi birbirinden ayırmak lâzım. Dünyada sosyalizm diye bir şey hiç olmadı. İslâm'ın başına gelen tabiri caizse, sosyalist teorinin de başına geldi.
Hikmet Kıvılcımlı
Bugün hâlâ -gözü kararmış vurguncu, derebeği, ezgici olmayan- her Mümin ve Müslüman, o Ganimet Sûre'sinin en birinci ayetini bir, bir daha, namusluca okuyup anlamıya çalışabilir. Kur'an ortadadır.
Erdem Abaka
Bir "milletler topluluğu" yaratma hayalinden bir çırpıda vazgeçerek, adına ihtilâl yapılan halkların kanları ve acıları üstüne çelik bir çekirdek inşa eden İttihatçı zihniyet, Türk halkının sırtına taşınması zor bir yük bindirdi.
Hülya Yalçın
Canlıların yaşam hakları doğumla başlar ve biri diğerinden üstün kılınamaz. Hele ki "KÜRK" kullanmak için öne sürülebilecek hiç bir tartışma götürür mazeret yoktur.
Yüzyılın aşkı: Güzide ve Bilal
Gökhan Akçiçek
Hayat her aşkı sonlandırmak istese de, buna direnen âşıklar, aşkı son nefeslerine kadar taşıyorlar. Gövdeden çıkıp, ruhta eriyen aşk, yaşama sunduğu insan sevgisinin tutkulu bu inadı karşısında, bazen ölümü bile çaresiz kılabiliyor.
"Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarz-ı İcrasına Dair"
Melih Özel
Hazır giyim elbiselerimi diken kişileri tanımadığım gibi, hastalarımız da kendileri ile ilgilenen hekimleri tanımıyorlar artık. Halbuki ben hastalarımın hatıralarında, diktiği kumaşa, sevgiliye dokunur gibi dokunan dilsiz terzimin bende yer ettiği gibi yer etmek istiyorum.
Hikmet Kıvılcımlı
İşveren Sınıfı, en normal "Sermaye Birikişi" dediği çapulla adam olmuştur. O çapul, işverenin kendi anayurdundaki milyonlarca küçük üretmenin; esnafın, köylülerin mülkceğizlerinden edilmeleri demektir.
© Derkenar - Sitedeki içerik 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasası ile korunmaktadır. Yazılı izin olmadan kopyalanamaz, çoğaltılamaz, değiştirilemez, başka mecralarda kullanılamaz. Ancak uzunluğu 200 kelimeyi geçmemek, yazar adı ve kaynak belirtmek ve bu sayfaya link vermek kaydıyla yazılardan alıntı yapılabilir.
(Ayrıntılı bilgi için, bakınız »
Derkenar'ın Manifestosu)
Şu an 112 cici çocuk Derkenar'a bakıyor
Yazı Boyutu
Büyük
Standart